भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 630, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 630

लिङ्गपीठप्रतिमालक्षणं नाम सप्ततितमोऽध्यायः । ५६९ भागेन (शंकास्य ?) ग्रीवाः कुर्यात् ततः परम् । भागद्वयेन (स्कन्धांशपणे युग्मपटानि च ?) ॥ १६ ॥ (पुष्पसंस्थे च ?)माशासु विहिते चतसृष्वपि । चतुर्मुखं भवेल्लिङ्गमर्चितं सर्वकामदम् ॥ १७॥ त्रिमुखं (खे) तु ललाटा(दी)ना(न्य) ज्ञान्यंशेन १साङ्घिणा । पृथक् पृथक् विधेयानि शेषांशात् स्कन्धकल्पना३ ॥ १८ ॥ ऐकचक्रे(?) तु सार्धेन ललाटादान(दीनि) कल्पयेत् । ४नवभक्ते त्याञ्चे(त्यजेद् ) द्वौ द्वौ विभागौ पार्श्वयोर्द्वयोः ॥ १९॥ विधिरेष चतुर्वक्त्रे (विभक्ते ?) पार्श्वयोर्द्वयोः । सार्धं सार्धं त्यजेद् (५भूषा ?)मेकवक्त्रे(र्घशस्य च ?) ॥ २० ॥ चन्द्रार्धालङ्कृतं कार्यं कू(ज)टाकूटधरं शिरः । शिरसो (६वर्तते ?) कार्या पूर्वप्रोक्तेन वर्त्मना ॥ २१ ॥७ (८एकत्रै चतुरो स्यातां विस्तृते ?) मुखनिर्गमः । स्याद्वा विभागै(१०र्केन्द्रि काराख्यैर्यथाक्रमम् ?) ॥ २२॥ मुखलिङ्गं न कर्तव्यं लिङ्गात् सर्वसमा१३हिते । सर्वेषां मुखलिङ्गानां द्विदलं पीठमिष्यते ॥ २३ ॥ (तैरू दैर्घ्य ?) जायन्ते त्रयस्त्रिंशत् सहोदितैः । लो(लौ)हानि तद्वद् दारूत्थान्यस्म(इम)मृत्प(त्प्र)भवानि च ॥ तेषां (यवनवाल्यायान्यानन्तराणि च ततोऽपि षट् ?) । चतुराद्याश्चतुर्वृद्धा हस्तैः (सहस्तप१४द्धैतः ?) ॥ २५ ॥ ये प्रासादा निरन्धारा नवलिङ्गानि तेष्विह । पञ्च + द्वादशाद्येषु साधारेष्वा शतार्धतः ॥ २६ ॥ १ द. शि । २ द. सांहिणा । ३ द. शेषं स । ४ द. नां । ५ मुद्रित पुस्तके ‘एकवक्त्रे’ इति स्यात् । ६ द. इतः पूर्वं “पृथगांगानि चत्वारि शेषत्र(यं) न दृश्यते । भागत्रये मूर्ध्वभावि शिरः सर्वेषु कारयेत् ॥” इत्यधिकः पाठः । ७ द. मुद्रित पुस्तके ‘भाग’ इति पाठः स्यात् । ८ मुद्रित पुस्तके ‘वर्तना’ इति स्यात् । ९ द. इतः परं “द्वारं लिंगे लोहेच्चरत्रजे ।” इत्यधिकः पाठः । १० मुद्रित पुस्तके ‘एकत्रि- चतुरास्यानां विस्तृतेः’ इति स्यात् । ११ द. त्रि च । १२ द. रार्केन्द्रवि । १३ द. वृते । १४ द. द्व । वा. ७२