समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

मानोत्पत्तिर्नाम पञ्चसप्ततितमोऽध्यायः । ५९३ सप्तविंशतिभागं स्याद् यत् पुनर्दिव्यमानुषम् । (सार्धा तु षडंशास्त कुर्यात्त्यादृशत्यायतम् ? ) ॥ ७ ॥ षड्भागविस्तृतं कार्यं शरीरं मर्त्यजन्मनि । चतुर्विंशतिभागान् + सार्धान् कुर्वीत दैर्घ्यतः ॥ ८ ॥ पुरुषस्योत्तमस्यैतन्मानमस्या (स्मा) भिरीरितम् । मध्यमस्य तु सार्धं स्याद् विस्ताराद् भागपञ्चम(क)म् ॥ ९ ॥ आयामस्तस्य तु प्रोक्तो (विंशतिंस्थिति ? ) रन्विता । (कनीयसानां कुब्जानां विस्तारान् पञ्चभागिकौ ॥ १० ॥ दैर्घ्यमस्य विधातव्यस्तथा शरीरस्य विस्तरा पञ्चभागिका ? ) । दैर्घ्यं (र्घ्य ) द्वाविंशतिर्भागौ वपुषोऽस्य प्रशस्यते ॥ ११ ॥ (कार्या शरीरस्य ?) कुब्जानां विस्तारात् पञ्चभागिकम् । दैर्घ्यमस्य विधातव्यं तथा भा(गं शुभदश ? ) ॥ १२ ॥ भागपञ्चकविस्तारं (वामनानां वपुर्भवेत् ) । कुर्वीत सार्ध(र्धान्) सप्तैव भागा(न्) दैर्घ्येण तद्द्बूतै (त् पुनः) ॥१३॥ (किंवौंराणि ?) प्रोक्तं प्रमाणमिद(मेदं ?)मेव हि । (प्रथमानं ?) तु विस्तारो वपुषोऽशचतुष्टयम् ॥ १४॥ (दैर्येदो पुनर्मूस्ये ?) भागषट्कप्रमाणतः । उक्तं देहप्रमाणस्य भागसूत्रमिदं पृथक् ॥ १५ ॥ १ द. षडंशांस्तत् कुर्यात्यदृिशं०। २ मुद्रित पुस्तके 'विंशतिस्त्रिभि' इति स्यात् । ३ द. °तिस्थिति° । ४ मुद्रित पुस्तके कुब्जानामित्यादितथेत्यन्तं पश्चात्परिवक्ष्यमाणकुब्जशरीरप्रमाणादिह लेखकेन प्रमादात् प्रक्षिप्तमिव भाति । ततश्च प्रकृतानुगुण्येन 'कनीयसः शरीरस्य विस्तारः पञ्चभागिकः' इतीह पाठो योजनीयः स्यात् । ५ द. कं । ६ द. स्ता । ७ द. ग । ८ मुद्रित पुस्तके 'कार्य शरीरं' इति स्यात् ; द. कार्यं । ९ द. स्त । १० मुद्रित पुस्तके 'गांश्चतुर्दश' इति स्यात् । द. शुद्धमेश । ११ द. °पंचकविस्तरं । १२ द. प्रतौ नास्ति । १३ द.° ततः । १४ मुद्रित पुस्तके 'किन्नराणामपि' इति स्यात् । द. वा । १५ द. नास्ति । १६ मुद्रित पुस्तके 'प्रमथानां' इति स्यात् । १७ मु. पु. 'दैर्ध्यं भवेत् पुनस्तस्य' इति स्यात् । १८ द. दौ । १९ द. स्त । वा. ७५