समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)
Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja
धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा
पृष्ठ 665, कुल 726 में से
संदर्भ में पढ़ें६०४ समराङ्गणसूत्रधारे कार्त्तिकेयस्य संस्थानमिदानीमभिधीयते । तरुणार्कनिभो रक्तवासाः पावकसप्रभः ॥ २३ ॥ ईषद्भालाकृतिः कान्तो मङ्गल्यः प्रियदर्शनः । प्रसन्नवदनः श्रीमानोजस्तेजोन्वितः शुभः ॥ २४ ॥ (विशेषान्मुडुकैश्चित्रि ? ) मुक्तामणि(वि)भूषितः । षण्मुखो वैकवक्त्रो वा शक्तिं रोचिष्मतीं दधत् ॥ २५ ॥ नगरे द्वादशभुजः खेटके षड्भुजो भवेत् । ग्रामे भुजद्वयोपेतः कर्तव्यः शुभमिच्छता ॥ २६ ॥ शक्तिः शरस्तथा खङ्गो मुसृण्डी$^३$ मुद्गरोऽपि च । हस्तेषु दक्षिणेष्वेतान्यायुधान्यस्य दर्शयेत् ॥ २७ ॥ एकः प्रसारितश्चान्यः षष्ठो हस्तः प्रकीर्तितः । (चैतुः ? ) पताका घण्टा च खेटः कुक्कुट(क)स्तथा ॥ २८ ॥ वामहस्तेषु षष्ठस्तु तत्र (शौसर्जन ?) करः । एवमायुधसम्पन्नः संग्रामस्थो विधीयते ॥ २९ ॥ (अन्यया) तु विधातव्यः क्रीडालीलान्वितश्च सः । छागकुक्कुटसंयुक्तः शिखियुक्तो मनोरमः ॥ ३० ॥ नगरेषु सदा कार्यः स्कन्दः परजयैषिभिः । खेटके तु विधातव्यः षण्मुखो$^{१०}$ ज्वलनप्रभः ॥ ३१ ॥ तथा तीक्ष्णायुधोपेतः स्रग्दामभिरलङ्कृतः । ग्रामेऽपि द्विभुजः कार्यः कान्तियुतिसमन्वितः ॥ ३२ ॥ (दक्षिणा च भवेद् भक्तिर्नाम हस्ते तु कुक्कुटः ?) । विचित्रपक्षः स(सु) महान् कर्तव्योऽतिमनोहरः ॥ ३३ ॥ १ मुद्रित प्रतौ 'विशेषान्मुकुटैश्चित्रैः' इति स्यात् । २ द. ढु । ३ द. मुखंडी । ४ द. णा । ५ मुद्रित प्रतौ 'धनुः' इति स्यात् । ६ मु. प्र. 'संवर्धनः' इति; द. शंजर्जनकरः । ७ मुद्रित पुस्तके 'अन्यदा' इति स्यात् । ८ द. ड । ९ द. थः । १० द. खे । ११ मुद्रित पुस्तके 'दक्षिणे च भवे- च्छक्तिर्वामे हस्ते तु कुक्कुटः' इति । १२ द. कुंटः ।