भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 669, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 669

६०८ समराङ्गणसूत्रधारे *( दिव्यैरासणाभरणैश्च युक्ताः कृतीथविदधीत यथोदितांस्तान् ?) ॥ ६८ ॥ इति महाराजाधिराजश्रीभोजदेवविरचिते समराङ्गणसूत्रधारनाम्नि वास्तुशास्त्रे देवादिरूपप्रहरणसंयोगलक्षणाध्यायो नाम (षट् ?सप्त)सप्ततितमः ॥ अथ दोषगुणनिरूपणं नामाष्टसप्ततितमोऽध्यायः । अथ वर्ज्यानि रूपाणि ब्रूमहेऽर्चादिकर्मसु । यथोक्तं शास्त्रतत्त्वज्ञैर्गोब्राह्मणहितार्थिभिः ॥ १ ॥ अशास्त्रज्ञेन घटिता(तं) शिल्पिना दोषसंयुतम् । अपि माधुर्यसम्पन्नं(न) ग्राह्यं शास्त्रवेदिभिः ॥ २ ॥ अश्लिष्टसन्धे(न्धि) विभ्रान्तां वक्रां चावनतां तथा । अस्थितामुन्नतां चैव काकजङ्घां तथैव च ॥ ३ ॥ प्रत्यङ्गहीनां विकटां मध्ये ग्रन्थिनतां तथा । ईदृशीं देवतां प्राज्ञैर्हि(ज्ञो हि)तार्थं नैव कारयेत् ॥ ४ ॥ अश्लिष्टसन्ध्या मरणं भ्रान्तया स्थानविभ्रमम् । वक्रया कलहं विद्यान्नतया (४मिवसः ?) क्षयम् ॥ ५ ॥ नित्यमस्थितया पुंसामर्थस्य क्षयमादिशेत् । भयमुन्नतया विद्याद्धृद्रोगं च न संशयः ॥ ६ ॥ देशान्तरेषु गमनं सततं कारु(क)जङ्घया । प्रत्यङ्गहीनया नित्यं भर्तुः स्यादा(स्यादन)पत्यता ॥ ७ ॥ विकटाकारया ज्ञेयं भयं दारुणमर्ध(र्च)या । अधोमुख्या शिरोरोगं ५(तथानयापि च ?) ॥ ८ ॥ एतैरुपैता दोषैर्या वर्जयेत् तां प्रयत्नतः । अन्यैरपि युतां दोषैरर्चां ब्रूमोऽर्थं सम्प्रति ॥ ९ ॥ १ द. दिव्याराभरणा भं° । २ द. सम । ३ द. ज्ञेयेन । ४ मुद्रित पुस्तके 'वयसः' इति स्यात् ; द. मिव सं । ५ द. में । ६ द. त्र ।

  • इदमशुद्धं वसन्ततिलकश्लोकस्यार्धम्, अर्धान्तरं तु भ्रष्टम् ।