भारतकोश
सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

Satvata Samhita of Pancharatra Agama with Commentary

भगवान् सङ्कर्षण / महर्षि नारद द्वारा

DevanagariHindipublished837 पृष्ठ

पृष्ठ 382, कुल 837 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 382

चतुर्दशः परिच्छेदः ३२३ निजानन्दमयैर्भोगैर्नित्यतृप्तस्त्वमव्ययः । तथापि भक्त्या तृप्तोऽहं त्वां यजाम्यात्मसिद्धये ॥ १७ ॥ निवेद्य मुखवासादीनित्युक्त्वा दन्तधावनम् । सम्पूज्याथ सुगन्धैस्तु सितसूत्रसमूहजम् ॥ १८ ॥ शुभं प्रतिसरं त्वेकं तत्तुल्यानि बहूनि वा । कुङ्कुमाद्यैर्यथाशोभं रञ्जयित्वा स्वशक्तितः ॥ १९ ॥ जाम्बूनदमयैः पुष्पैर्नारत्लोपशोभितैः । सनालैर्भूषणीयं च रम्यैर्वा रजतोत्थितैः ॥ २० ॥ धूपितेऽभिनवे भाण्डे कृत्वाच्छाद्यास्तरेण तु । प्रणवेनार्चयित्वा तु संस्थाप्य पुरतो विभोः ॥ २१ ॥ देवागारं बहिश्चान्तर्मन्दिरं यागसंज्ञितम् । संवेष्ट्य सितसूत्रेण चतुर्धा तद्गुणेन तु ॥ २२ ॥ ततोऽभ्यर्च्य समूहं तु पञ्चकालपरायणम् । षट्कर्मनिरतं चापि यतिवृन्दं तु वैष्णवम् ॥ २३ ॥ समक्षं भवतां भक्त्या श्वः प्रभुं पूजयाम्यहम् । सन्निधानमतः कार्यं मदनुग्रहकाम्यया ॥ २४ ॥ स्नानाद्यमेकादश्यां वै सविशेषं समाचरेत् । हवनान्तं क्रियाकाण्डं जपस्तुतिपरस्ततः ॥ २५ ॥ आराध्यस्याग्रतः स्थित्वा जागरेण नयेन्निशाम् । अथ दशम्येकादश्योः कर्तव्यं पवित्रदिवासाख्यं कर्माह—दशम्यामित्यारभ्य जागरेण नयेन्निशामित्यन्तम् । अर्चनं कृत्वा कुम्भमण्डलबिम्बेषु यथाविधि सम्पूज्ये- त्यर्थः । अग्निं च हुत्वा अग्नौ च देवं सन्तर्प्येत्यर्थः, एवमधिवासदिनादिषु चतुःस्थाना- र्चनस्येश्वरपारमेश्वरादिषु प्रतिपादितत्वात् । यद्वाऽर्चनं कृत्वेत्यत्र केवलबिम्बार्चनमेव विवक्षितम्, यदा तु केवलं बिम्बे पवित्रारोपणं भवेत्॥ तदा स्याद् बिम्बकस्यैव अधिवासोक्तपूजनम्। तथा वह्निगतस्यापि वर्जयेत् कुम्भमण्डले॥ —(१२।४७८-४७९) इति पारमेश्वरोक्तेः । इत्थं दिनद्वयेऽप्यधिवासकरणाशक्तस्यैकादश्यामेवाधि- वासनम्, तत्राप्यशक्तस्य सद्योऽधिवासनम्, अधिवासात् पूर्वमङ्कुरार्पणं रक्षाबन्धनं चोक्तमीश्वरे— पूर्वं दशम्येकादश्योः कुर्यात् कर्माधिवासनम्। एकादश्यां वानुकल्पे अधिवासनमाचरेत्॥