भारतकोश
सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)

Satvata Samhita of Pancharatra Agama with Commentary

भगवान् सङ्कर्षण / महर्षि नारद द्वारा

DevanagariHindipublished837 पृष्ठ

पृष्ठ 445, कुल 837 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 445

३८६ सात्वतसंहिता पूर्णमासी के चन्द्रमा के सहित समस्त नक्षत्र मण्डलों सहित तथा गङ्गा के प्रवाहों से आच्छन्न गगनमण्डल का ध्यान करे ॥ २२४-२२८ ॥ इसके बाद पहले कहे गये भगवत्पूजन के लिये अर्घ्यादि पुष्पों से तथा उसी प्रकार तत्तद् भोगों से श्रीभगवान् की पूजा कर अनुसन्धान करे ॥ २२९ ॥ जिन-जिन भोगों की कल्पना करे उन-उन भोगों को वेग से गिरते हुए अमृतांशु से आर्द्र, अतएव साधक सुधामय साक्षात् अमृतस्वरूप की उनमें कल्पना करे ॥ २३०-२३१ ॥ फिर ऐसे मन्त्रराट् को हृदय स्थान से नीचे बाहर निकाल कर कुम्भ पर उनका मण्डल में यथाविधि यजन करे । फिर अग्नि के गर्भ में उनका यजन कर ध्यान करे और सन्तर्पण करे । आँवला, घृत, तिल, बिल्व, दूर्वाङ्कुर, गोक्षीर, लावा, तण्डुल तथा श्वेत पुष्पादि से सन्तृप्त कर पूर्णाहुति देवे । फिर घृत, पायसान्न एवं फलादि से पूर्ववत् बलिदान करे इससे साधक का आप्यायन (संवर्धन) होता है ॥ २३२-२३५ ॥ रोगार्तानां रक्षाविधानम् अथ रक्षाविधानं तु वक्ष्ये सम्यग् यथास्थितम् । येन विज्ञातमात्रेण नीरुजः सर्वदा भवेत् ॥ २३६ ॥ सामान्यं सर्वदोषाणां ज्ञातानां च निवारणे । अज्ञातानां विशेषेण तत् सम्यगवधारय ॥ २३७ ॥ ताराग्रहोपतापेन धातुवैषम्यमेति वै । तद्वैषम्यात् प्रकुप्यन्ति व्याधयस्तु ज्वरादयः ॥ २३८ ॥ तत्कोपावसरेणैव ब्रह्मरक्षोमुखा ग्रहाः । शाकिन्यो भूतवेतालाः संक्रामन्ति हि देहिनः ॥ २३९ ॥ निमित्तं विद्धि सर्वेषां कर्म यद् वै पुरा कृतम् । सामर्थ्येन तु मन्त्रेण ज्ञानेन तपसा च वै ॥ २४० ॥ जपाऽध्ययनहोमेन दानेन विविधेन च । मन्त्रौषध्युपयोगेन सहसा नाशमेति तत् ॥ २४१ ॥ प्राधान्येन तु सर्वेषां मन्त्रमत्रानुतिष्ठति । यस्य स्मरणमात्रेण नाविशन्ति ग्रहादयः ॥ २४२ ॥ कृत्वाधारं यथोक्तं तु यजनार्थं नृकेसरेः । बीजैः सिद्धार्थकोपेतैरुपकुम्भानि पूर्य च ॥ २४३ ॥ वक्त्रेष्वप्युपकुम्भानां सफलानि नियोज्य च ।