सात्वत संहिता (पाञ्चरात्र आगम - भगवान् सङ्कर्षण-नारद संवाद सान्वय सटीक)
Satvata Samhita of Pancharatra Agama with Commentary
भगवान् सङ्कर्षण / महर्षि नारद द्वारा
पृष्ठ 70, कुल 837 में से
संदर्भ में पढ़ेंप्रथमः परिच्छेदः ११
र्चावतारस्यापि दर्शितः । स कथमुपपद्यते? यतः परव्यूहविभवानां त्रयाणामप्यर्चारूप- त्वसंभवाद् अर्चावतारस्य परादिषु त्रिषु च विभवेष्वेवान्तर्भाव उक्तः । वस्तुतस्तु वासुदेव (सङ्कर्षण)प्रद्युम्नानिरुद्धाख्यव्यूहानामेव श्रीकृष्णबलभद्र- प्रद्युम्नानिरुद्धरूपेणावतीर्णत्वेऽपि तेषां यथा विभवत्वमेव न व्यूहत्वम्, तथा परव्यूह- विभवानामर्चावताररूपेणावतीर्णत्वेऽपि तेषां विभवेष्वेवान्तर्भावः, न तु परव्यूहयोरिति भट्टारकाणामाशयः । यतः— गुणकल्पनयाऽध्वस्तोगुणोन्मेषकृतक्रमः । मूर्तीभूतगुणश्चेति त्रिधा मार्गोऽयमद्भुतः ॥ (२।३९) इति लक्ष्मीतन्त्रोक्तमूर्तीभूतगुणत्वरूपं विभवत्वं विभवार्चावतारयोरुभयत्रापि समानम् ॥ २७ ॥ ॥ इति श्रीमौज्यायनकुलतिलकस्य यदुगिरीश्वरचरणकमलार्चकस्य योगानन्दभट्टाचार्यस्य तनयेन अलशिङ्गभट्टेन विरचिते सात्वततन्त्रभाष्ये प्रथमः परिच्छेदः ॥ १ ॥ — ❦❃❧ — मुख्यानुवृत्ति भेद से तथा ज्ञानादि गुणों से युक्त होने के कारण (चतुर्व्यूह के परव्यूहात्मक पद्मनाभादि) विभवावतार अनेक आकृतियों वाले हैं । वही विभवाव- तार भोग और मोक्ष को देने वाले हैं, ऐसा समझना चाहिए ॥ २७ ॥ ॥ इस प्रकार प्रो० रामकुबेर मालवीय के द्वितीय आत्मज डॉ० सुधाकर मालवीय कृत सात्त्वत संहिता के प्रश्नप्रतिवचन नामक प्रथम परिच्छेद की हिन्दी समाप्त हुई ॥ १ ॥ — ❦❃❧ —