सिद्धान्तशिरोमणि: गोलाध्याय (भास्कराचार्य - मरीचि भाष्य एवं पं. केदारदत्त जोशी सविस्तार व्याख्या)

मरीचिः—ननु क्रान्तिवृत्तस्य गोले तिर्यक्त्वादद्वादशराशीनां द्युरात्रवृत्तानि भिन्नानि निबद्धुमशक्यानि । तथा । - मधुनान्तप्रदेशानां द्युरात्रवृत्तानि त्रीणि बद्धानि । तदन्तरं कर्कान्तिनिबद्धं द्युरात्रवृत्तं वृषान्तबद्धद्युरात्रवृत्ताकारत्वेन तदभिन्नमेवं सिंहान्तद्युरात्रवृत्तं मेषान्तद्युरात्रवृत्ताभिन्नम् । कन्यान्तद्युरात्रवृत्तं विषुवद्वृत्तम् । एवं दक्षिणगोलस्थराशीष्व- पीत्यतस्तदुत्तरं वदन्नुक्तगोलबन्धमुपसंहरंश्चान्यदप्युद्गीत्याऽऽह—नाडीवृत्तोभयत इति । तानि द्युरात्रवृत्तानि नाडीवृत्तादुभयत उत्तरदक्षिणभागयोस्त्रीणि त्रीणि क्रमोत्क्रमाद्भवन्ति । तथा च नाडीवृत्तादुत्तरभागे त्रीणि वृत्तानि । नाडिकावृत्तात्सन्नक्रमेण मेषवृषमिथुनान्तानां द्युरात्रवृत्तानि । तान्येव व्युक्रमात्कर्कसिंहकन्यादीनाम् । एवं दक्षिणभागे त्री