सौन्दर्यलहरी (आदि शङ्कराचार्य - सचित्र हिन्दी अनुवाद सहित)

सौंदर्य लहरी ११ ९

---

वायु की ५४ किरणें = ५० मातृका + यं रं लं वं । आकाशकी ७२ किरणें = अ ५ बार,.......औ ५ बार = १४ × ५ = ७० + ऐं ह्रीं ।

मन की ६४ किरणें = अ वर्ग चार बार = १६ × ४ = ६४ ।

एषु स्वराः स्मृताः सौम्याः स्पर्शाः सौराः शुभोदयाः ।
आग्नेया व्यापकाः सर्वे सोम सूर्याग्नि देवताः ॥
( शा. नि. २.२ )

तत्वात्मानः स्मृताः स्पर्शाः मकारः पुरुषो मतः ।
व्यापका दशते कामधनधर्मप्रदायिनः ॥ (२. ४)

विन्दु पुमान्रविः प्रोक्तः सर्गः शक्तिर्निशाकरः ।
स्वराणां मध्यमं यच्च चतुस्रं तच्च नपुंसकम् ॥ २. ६

पिंगलायां स्थिता ह्रस्वा ईडायां संगताः परे ।
सुषुम्नायां मध्यगाज्ञेया श्रत्वारो ये नपुंसकाः ॥ २. ७

वाय्वग्निभूजलाकाशाः पंचाशल्लिपयः क्रमात् ।
पंचह्रस्वाः पंचदीर्घाविन्द्रन्ताः संधिसंभवाः ।
क्रमादयः पंचशः ष क्ष ळ स हान्ताः प्रकीर्तिताः ॥ २. ९