भारतकोश
सुभाषितरत्नभाण्डागार (पण्डित काशीनाथ शर्मा संग्रह)

सुभाषितरत्नभाण्डागार (पण्डित काशीनाथ शर्मा संग्रह)

Subhashita Ratna Bhandagara

पण्डित काशीनाथ शर्मा (सम्पादक: नारायण राम आचार्य) द्वारा

स्रोत: Subhashita Ratna Bhandagara (10,000+ Classic Sanskrit Epigrams & Maxims - Nirnaya Sagar Press) (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished516 पृष्ठ

पृष्ठ 410, कुल 516 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 410

सुभाषितरत्नखण्डमञ्जूषा

अकाण्डपातोपनता न कं लक्ष्मीर्विमोहयेत् । (कै० स०)अनपेक्ष्य गुणागुणौ जनः स्वरुचिं निश्चयतोऽनुधावति । (शि० व०)
अकालमेघवद्वृत्तमकस्मादेति याति च । (क० स०)
अकृत्यं मन्यते कृत्यम् । (प० त०)अनवसरे याचितमिति सत्पात्रमपि कुप्यते दाता ।
अक्षोभ्यतैव महतां महत्त्वस्य हि लक्षणम् । (क० स०)अनाथा कृच्छ्रपतिता विदेशे स्त्री करोति किम् । (क०स०)
अगच्छन्वैनतेयोऽपि पदमेकं न गच्छति ।अनार्यं परदारव्यवहारः । (अ० शा०)
अगम्यं मन्यते सुगम् ।अनार्यजुष्टेन पथा प्रवृत्तानां शिवं कुतः । (क० स०)
अगाधजलसंचारी न गर्वं याति रोहितः । (प० त०)अनार्यसङ्गमाद्दूरं विरोधोऽपि समं महात्मभिः । (कि० उ०)
अगुणस्य हतं रूपम् ।अनाश्रया न शोभन्ते पण्डिता वनिता लताः ।
अङ्कमारुह्य सुप्तं हि हत्वा किं नाम पौरुषम् ।अनियुक्तोऽपि च ब्रूयाद्यदोच्छेत्स्वामिनो हितम् । (क० स०)
अङ्गीकृतं सुकृतिनः परिपालयन्ति ।अनिर्वर्णनीयं परकलत्रम् । (अ० शा०)
अचिन्त्य शीलवृत्तानां चरितं कुलयोषिताम् । (क० स०)अनिश्चितावधि धीरा सहन्ते विरहं चिरम् । (क० स०)
अचिन्त्यं हि फलं सूते सद्यः सुकृतपादपः । (क० स०)अनुक्तेऽपि कलत्रे नीचः परदारलम्पटो भवति ।
अचिन्त्यो बत दैवेनाप्यापातः सुखदुःखयोः । (क० स०)अनुगृह्णन्ति हि प्रायो देवता अपि तादृशम् । (क० स०)
अचिरांशुविलासचञ्चला ननु लक्ष्मीः फलमानुषङ्गिकम् ।अनुत्सेकः खलु विक्रमालङ्कारः ।
अजागलस्तनस्येव तस्य जन्म निरर्थकम् । (प० त०)अनुभवति हि मूर्ध्ना पादपस्तीव्रमुष्णं शमयति परितापं छायया संश्रितानाम् । (अ० शा०)
अजानतो हठात्कुर्वन्नाज्ञमानी विनश्यति । (क० स०)अनुरागपरायत्ताः कुर्वते किं न योषितः । (क० स०)
अजीर्णे भोजनं विषमन् । (हि०)अनुरागान्धमनसां विचारः सहसा कुतः । (क० स०)
अज्ञता कस्य नामेह नोपहासाय जायते । (क० स०)अनुसृत्य सतां वर्त्म यत्स्वल्पमपि तद्बहु ।
अज्ञानामृतचेतसामतिरुषा कोऽर्थस्थिरश्चा गुणे. ।अनुहुंकुरुते घनध्वनिं नहि गोमायुरुतानि केसरी । (शि० व०)
अतर्क्या कुट्टनी कूटरचना हि विधेरपि । (क० स०)अन्तरापाति हि श्रेयः कार्यसंपत्तिसूचकम् । (क० स०)
अतिदानाद्बलिर्बद्धः । (भाग०)अन्तर्विषमया ह्येता बहिश्चैव मनोरमाः । (प० त०)
अतिपरिचयादवज्ञा संततगमनादनादरो भवति ।अन्त सारविहीनानामुपदेशो न विद्यते ।
अतिभुक्तिरतीवोक्तिः सद्यः प्राणापहारिणी ।अन्धस्य दीपो बधिरस्य गीतम् ।
अतिलोभो न कर्तव्यश्चक्रं भ्रमति मस्तके । (प० त०)अन्यस्माल्लब्धपदो नीचः श्रयेण दुःसहो भवति ।
अति सर्वत्र वर्जयेत् । (प० त०)अन्यायं कुरुते यदा क्षितिपतिः कस्तं निरोद्धुं क्षमः ।
अतृणे पतितो वह्निः स्वयमेवोपशाम्यति । (प० त०)अन्योन्यशोभाजननाद्बभूव साधारणो भूषणभूष्यभावः ।
अत्यारूढो हि नारीणामकालज्ञो मनोभवः । (र० व०)अपथे पदमर्पयन्ति हि श्रुतवन्तोऽपि रजोनिमीलिताः । (र० व०)
अत्युच्चैर्भवति लघीयसा हि धाष्टर्यम् । (शि० व०)अपन्थानं तु गच्छन्तं सोदरोऽपि विमुञ्चति ।
अथास्य तत्त्वेषु कृतेऽवभासे समुन्मिमीलेव चिराय चक्षुः ।अपवाद एव सुलभो द्रष्टुर्गुणो दूरतः ।
अदाता वंशदोषेण ।अपायो हस्तकस्थो हि विषयग्रस्तचेतसाम् । (क० स०)
अधरेऽवमृतं हि योषितां हृदि हालाहलमेव केवलम् ।अपां हि तृप्ताय न वारिधारा, स्वादु सुगन्धिः स्वदते तुषारा । (नै० च०)
अधर्मयुद्धेन जयं को हीच्छेत्क्षत्रियो भवन् । (क० स०)अपि गङ्गाजलस्नानादधः केशः कुशायते ।
अधर्मविषवृक्षस्य पच्यते स्वादु किं फलम् । (क० स०)अपि ग्रावा रोदित्यपि दलति वज्रस्य हृदयम् । (मा० मा०)
अधिकस्याधिकं फलम् ।अपि धन्वन्तरिर्वैद्यः किं करोति गतायुषि ।
अनध्वा वाजिनां जरा । (प० त०)अपि मुदमुपयान्तो वाग्विलासैः स्वकीयैः परभणितिषु तृप्तिं यान्ति सन्तः कियन्तः ।
अनन्तपुष्पस्य मधोर्हि चूते द्विरेफमाला सविशेषसङ्गा । (कु० स०)अपि स्वदेहात्किमुतेन्द्रियार्थाद्यशोधनानां हि यशो गरीयः । (र० व०)
अनन्यगामिनी पुंसां कीर्तिरेका पतिव्रता ।
अनपायिनि संश्रयद्रुमे गजभङ्गे पतनाय वल्लरी । (कु०स०)

१ एतत्सांकेतिकचिह्नानां विवरणं 'सांकेतिकचिह्नपरिचयात्' अवसेयम् ।
1 सु० र० भा०