सुभाषितरत्नभाण्डागार (पण्डित काशीनाथ शर्मा संग्रह)
सुभाषितरत्नभाण्डागार (पण्डित काशीनाथ शर्मा संग्रह)
Subhashita Ratna Bhandagara
पण्डित काशीनाथ शर्मा (सम्पादक: नारायण राम आचार्य) द्वारा
स्रोत: Subhashita Ratna Bhandagara (10,000+ Classic Sanskrit Epigrams & Maxims - Nirnaya Sagar Press) (उद्गम)
DevanagariSanskritpublished516 पृष्ठ
पृष्ठ 425, कुल 516 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 425
१६ सुभाषितरत्नभाण्डागारम्
| यद्धात्रा निजभालपट्टलिखितं तन्मार्जितुं कः क्षमः । | रन्ध्रोपनिपातिनोऽनर्थाः । (अ० शा०) |
| यद्भाविनात्मा म्रियते जन्तुस्तद्रूपमश्नुते । (क० स०) | रम्याणां विकृतिरपि श्रियं तनोति । (कि० अ०) |
| यद्यपि शुद्धं लोकविरुद्धं नाकरणीय नाचरणीयम् । | रविपीतजला नपालये पुनरोधेन हि युज्यते नदी । (कु० स०) |
| यद्वा तद्वा भविष्यति । | |
| यशः पुण्यैरवाप्यते । (चा० नी०) | रसमूला हि व्याधयः । |
| यशस्तु रक्ष्यं परतो यशोधनैः । (र० व०) | रहस्यं साधूनामनुपधि विशुद्धं विजयते । |
| यस्याश्वास्तस्य काञ्चनम् । | राजा राष्ट्रकृतं पापम् । (वृ०चा०) |
| यस्याश्वास्तस्य मेदिनी । | राजा सहायवान्शूर सोत्साहो जयति द्विषः । (क० स०) |
| यः क्रियावान्स पण्डितः । | राज्ञः पापं पुरोहितः । (वृ० चा०) |
| यो गोविन्दरसप्रमोदमधुरा सा माधुरी माधुरी । | रामधाम शरणीकरणीयम् । |
| याचको याचकं दृष्ट्वा श्वानवद्गुर्गुरायते । | रिक्तः सर्वो भवति हि लघु पूर्णता गौरवाय । (मे० दू०) |
| याचनान्तं हि गौरवम् । | रिक्तपाणिर्न पश्येत राजानं देवतां गुरुम् । |
| याच्ञा मोघा वरमधिगुणे नाधमे लब्धकामा । (मे० दू०) | रिपुष्वपि हि भीतेषु सानुकम्पा महाशयाः । (क० स०) |
| यादृशो यः कृतो धात्रा भवेत्तादृश एव सः । (क० स०) | लक्ष्मीरनुसरति नयगुणसमृद्धिम् । |
| यादृशास्तन्तवः कामं तादृशो जायते पटः । (क० स०) | लक्ष्मीर्यस्य गृहे स एव भजति प्रायो जगद्वन्द्यताम् । |
| यानरत्नं हि तुरगः । (प्र० भ०) | लङ्केश्वरो हरति दाशरथे कलत्रं प्राप्नोति बन्धमथ दक्षिणसिन्धुराजः । |
| यान्ति न्यायप्रवृत्तस्य तिर्यञ्चोऽपि सहायताम् । (अ० रा०) | |
| या यस्य प्रकृतिः स्वभावजनिता केनापि न त्यज्यते । | लब्धदिव्यरसस्वादं को हि रज्येतसान्तरे । (क० स०) |
| या राका शशिशोभना गतघना सा यामिनी यामिनी । | लब्धस्पर्शाना भवति कुतोऽथवा व्यवस्था । (शि० व०) |
| या लोकद्वयसाधनी तनुभृता सा चातुरी चातुरी । | लभेत वा प्रार्थयिता न वा श्रियं श्रिया दुरापः कथमीप्सितो भवेत् । (अ० शा०) |
| या सौन्दर्यगुणान्विता पतिरता सा कामिनी कामिनी । | |
| युक्तं न वा युक्तमिदं विचिन्त्य वदेद्विपश्चिन्महतोऽनुरोधात् । | ललितान्तानि गीतानि । |
| लाञ्छनं परं खलु मुखे तव भस्मपातः । | |
| युक्ताना खलु महता परोपकारे कल्याणी भवति रुजत्स्वपि प्रवृत्तिः । (कि० अ०) | लिखितमपि ललाटे प्रोञ्झितुं क समर्थः । |
| लीलया भवजल तरणीयम् । | |
| युक्ताना विमलतया तिरस्क्रियायै नाक्रामन्नपि हि भवत्यल जलोघः । (शि० व०) | लुब्धमर्थेन गृह्णीयात् । (प० त०) |
| लुब्धाना याचकः शत्रुः । | |
| युक्तियुक्तं प्रगृह्णीयाद्बालादपि विचक्षणः । | लोके पशुश्च मूर्खश्च निर्विवेकमतौ समौ । (क० स०) |
| युद्धस्य वार्ता रम्या स्यात् । | लोकोत्तराणां चेतांसि को हि विज्ञातुमर्हति । |
| ये तु घ्नन्ति निरर्थकं परहितं ते के न जानीमहे । (भर्तृ०) | लोकोपहसिता शश्वत्सीदन्त्येव ह्यबुद्धयः । (क० स०) |
| येन केन प्रकारेण प्रसिद्धः पुरुषो भवेत् । | लोभः पापस्य कारणम् । |
| येन श्रियः संश्रयदोषरूढ स्वभावलोलेत्ययशः प्रमृष्टम् । | लोभमूलानि पापानि । |
| ये नाम केचिदिह नः प्रथयन्त्यवज्ञां जानन्तु ते किमपि तान्प्रति नैष यत्नः । (मा० मा०) | वक्ता श्रोता च यत्रास्ति रमन्ते तत्र संपदः । |
| वक्ति जन्मान्तरप्रीतिं मनः स्निग्धदकारणम् । (क० स०) | |
| येनेष्टं तेन गम्यताम् । | वक्रे विधौ वद कथं व्यवसायसिद्धिः । |
| योगस्तडित्तोयदपोरिवास्तु । | वचने किं दरिद्रता । |
| योजकस्तत्र दुर्लभः । | वचोभूषा सत्यम् । (प्र० भ०) |
| यो यद्वपति बीजं हि लभते सोऽपि तत्फलम् । (क० स०) | वञ्च्यन्ते हेलयैवोह कुश्रीभिः सरलाशयाः । (क० स०) |
| रक्षन्ति पुण्यानि पुरा कृतानि । | वज्रादपि हि वीराणां चित्तरत्नमखण्डितम् । (क० स०) |
| रङ्गः शुक्लपटे यथा । | वद प्रदोषे स्फुटचन्द्रतारका विभावरी यद्यरुणाय कल्पते । (कु० स०) |
| रत्नदीपस्य हि शिखा वात्यापि न नश्यति । | |
| रत्नव्ययेन पाषाणं को हि रक्षितुमर्हति । (क० स०) | वनेऽपि दोषाः प्रभवन्ति रागिणाम् । |
| रत्नं समायुज्यतु काञ्चनेन । | वयोगते किं वनिताविलासः । |
| रत्नाकरे युज्यत एव रत्नम् । (कु० स०) | वरं हि मानिनो मृत्युनं दैन्यं स्वजनाग्रतः । (क० स०) |