भारतकोश
सुभाषितरत्नभाण्डागार (पण्डित काशीनाथ शर्मा संग्रह)

सुभाषितरत्नभाण्डागार (पण्डित काशीनाथ शर्मा संग्रह)

Subhashita Ratna Bhandagara

पण्डित काशीनाथ शर्मा (सम्पादक: नारायण राम आचार्य) द्वारा

स्रोत: Subhashita Ratna Bhandagara (10,000+ Classic Sanskrit Epigrams & Maxims - Nirnaya Sagar Press) (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished516 पृष्ठ

पृष्ठ 424, कुल 516 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 424

सुभाषितरत्नखण्डमञ्जूषा १५


मप्युल्लङ्घितमर्यादे को हि तिष्ठेत्स्ववर्त्मनि । (क० स०)मूर्खस्य हृदयं शून्यम् ।
मरणं प्रकृति. शरीरिणाम् । (र० व०)मूर्खाणां बोधको रिपु ।
मर्दनं गुणवर्धनम् ।मूर्खैर्हि सङ्ग कस्यापि शर्मणे । (क० स०)
मर्मवाक्यमपि नोच्चरणीयम् ।मूर्खो दृष्टव्यलीकोऽपि व्याजमान्त्वेन तुष्यति । (क० स०)
महतां हि धैर्यमभिभाव्यवैभवम् । (कि० अ०)मूर्खोऽनुभवति क्लेश न कार्य कुरुते पुन. । (क० स०)
महतां हि सर्वमथवा जनातिगम् । (शि० व०)मूर्च्छन्त्यमी विकारा प्रायेणैश्वर्यमत्तेषु । (अ० शा०)
महतामनुकम्पा हि विरुद्धेषु प्रतिक्रिया । (क० स०)मृत्योः सर्वत्र तुल्यता ।
महतीमपि श्रियमवाप्य विस्मय. सुजनो न विस्मरति जातु किंचन । (शि० व०)मेघालोके भवति सुखिनोऽप्यन्यथावृत्ति चेतः कण्ठाश्लेष-<br>प्रणयिनि जने किं पुनर्द्दूरसंस्थे । (मे० दू०)
महते रुजन्नपि गुणाय महान् । (कि० अ०)मेघो गिरिजलधिवर्षी च । (प० त०)
महाजनो येन गतः स पन्था । (प० त०)मोघा हि नाम जायेत महत्सूपकृतिः कुतः । (क० स०)
महानपि प्रसङ्गेन नीचं सेवितुमिच्छति ।मोहान्धमविवेकं हि श्रीश्रिरायं न सेवते । (क० स०)
महानुभावः प्रतिहन्ति पौरुषम् । (कि० अ०)मौनं विधेयं सततं सुधीभि. ।
महान्प्रकृत्यैव करोति विक्रमम् । (प० त०)मौनं सर्वार्थसाधकम् ।
महीतलस्पर्शनमात्रभिन्नमृदं हि राज्यं पदमैन्द्रमाहुः । (र० व०)मौनिन. कलहो नास्ति ।
महीपतीनां विनयो हि भूषणम् ।म्लायति श्रीः कुलस्त्रीव गृहे बन्धक्यधिष्ठिते । (क० स०)
महेश्वरमनाराध्य न सन्तीप्सितसिद्धयः । (क० स०)यं यं पश्यसि तस्य तस्य पुरतो मा ब्रूहि दीनं वचः । (भर्तृ०)
महोदयानामपि सप्रवृत्तित्ता सहायसाध्या. प्रदिशन्ति सिद्धय. । (कि० अ०)यतः सतां हि संगतं मनीषिभि साप्तपदीनमुच्यते । (कु० स०)
मातर्लक्ष्मि तव प्रसादवशतो दोषा अपि स्युर्गुणा. ।यतः सत्यं ततो धर्म ।
माता च व्यभिचारिणी । (चा० नी०)यतो धर्मस्ततो धनम् ।
मातापितृभ्या शश. सन्न जातु सुखमश्नुते । (क० स०)यतो नागास्ततो जय. ।
मातृजङ्घा हि वत्सस्य स्तम्भीभवति बन्धने । (प० त०)यतो रूपं तत. शीलम् ।
मात्सर्यरागोपहतात्मना हि स्खलन्ति साधुष्वपि मानसानि । (कि० अ०)यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम् ।
मात्सर्यण दुरात्मकोऽपि सुजनं दृष्ट्वा सदा हासते ।यत्ने कृते यदि न सिध्यति कोऽत्र दोष. ।
मात्रा समं नास्ति शरीरपोषणम् ।यत्पूर्वं विधिना ललाटलिखितं तन्मार्जितुं कः क्षमः ।
मादृशो हि कथं कुर्या. सच्छोल्लङ्घनसाध्वसम् । (क० स०)यत्र विद्वज्जनो नास्ति श्लाघ्यस्तत्राल्पधीरपि ।
माने म्लाने कुतः सुखम् ।यत्राकृतिस्तत्र गुणा वसन्ति ।
मासरत्नं वसन्तः । (प्र० म०)यत्रास्ति लक्ष्मीर्निधनो न तत्र ।
मितं च सारं च वचो हि वाग्मिता । (नै० च०)यथा चित्तं तथा वाचो यथा वाचस्तथा क्रियाः ।
मित्रार्थगणितप्राणा दुर्लभा हि महोदया. । (क० स०)यथा देशस्तथा भाषा ।
मिथ्या परोपकारो हि कुतः स्यात्कस्य शर्मणे । (क० स०)यथा बीजं तथाङ्कुरः ।
मिष्टान्नमितरे जना. । (नै० च०)यथा भूमित्तथा तोयम् ।
मुक्त्वा बलिभुज काकी कोकिले रमते कथम् । (क० स०)यथा राजा तथा प्रजा ।
मुखं विमुच्य श्वसितस्य धारया वृथैव नासापथधावनश्रम. । (नै० च०)यथा वृक्षस्तथा फलम् ।
मुखरतावसरे हि विराजते । (कि० अ०)यथाशक्त्यतिथे पूजा धर्मो हि गृहमेधिनाम् । (क० स०)
मुख्यमङ्गं हि मन्त्रस्य विनिपातप्रतिक्रिया । (क० स०)यथोत्तोरेच्छा हि गुणेषु कामिन. । (कि० अ०)
मुह्यत्येव हि कृच्छ्रेषु संभ्रमज्वलितं मन. । (कि० अ०)यथौषधं स्वादु हितं च दुर्लभम् ।
मुह्यन्मार्गममार्ग वा रागान्ध. को हि पश्यति । (क० स०)यदध्यासितमर्हद्भिस्तद्धि तीर्थ प्रचक्षते । (कु० स०)
मूढ. परप्रत्ययनेयबुद्धिः । (प० त०)यदनुद्वेगतः साध्यं पुरुषार्थः सदा बुधैः । (क० स०)
मूर्खस्य किं शास्त्रकथाप्रसङ्ग. ।यदन्नं भक्षयेन्नित्यं जायते तादृशी प्रजा ।
यदि वात्यन्तसद्गुता न कस्य परिभूतये । (क० स०)
यदेव रोचते यस्मै भवेत्तत्तस्य सुन्दरम् ।
यद्देवेन ललाटपत्रलिखितं तद्रोज्झितुं कः क्षम. ।