सुश्रुत संहिता

शारीरस्थानम्

३७१

पेशीनां पंचशतानि [ ५०० ]

( मांसावयवसंघातः परस्परं विभक्तः 'पेशी' इत्युच्यते )

(१) शाखासु — ४००	पेशी संख्या	(३) ग्रीवां प्रत्युर्ध्वम् = ३४	पेशी संख्या
एकरिमन् सकिध्न —	ग्रीवायाम् — ४
एकैकस्यां पादांगुल्यां ३ × ५ = १५		हन्वोः — ८
प्रपदे — १०		काकलकगलयोः — २
पादोपरि कूर्चसन्निविष्टाः — १०		१
गुल्फ-तलयोः — १०		तालुनि — २
५ ५		जिह्वायाम् — १
गुल्फजान्वन्तरे — २०		ओष्ठयोः — २
जातुनि — ५		नासायाम् — २
ऊरौ — २०		नेत्रयोः — २
वक्षणे — १०		गण्डयोः — ४
१०० × ४	कर्णयोः — २
४००	ललाटे — ४	३४
	शिरसि — १
(२) क्रोष्टे ६६			५००
पायी — १		क्षीणां तु विशतिरधिकः
मेदुं — १		स्तनयोः ५ × २ = १०
सेवन्याम् — ३		अपत्यपथे — ४
वृषणयोः — २		गर्भच्छिद्रसंश्रिताः — ३
स्फिनोः ५ × ५ = १०		शुक्रार्तवप्रवेशिन्यः — ३
नस्तिशिरसि — २			३०
उदरे — ५
नाभ्याम् — १
पृष्ठोर्ध्वसन्निविष्टादीर्घाः ५ + ५ = १०
पाशर्वयोः — ६
वक्षसि — १०
अक्षकांसौ प्रतिसमन्तात् — ७
हृदयामाशययोः — २
यकृतप्लीहोण्डुकेषु — ६
६६
६६

पेशीनां स्थानवशात् नानास्वरूपत्वम् ( प्रकाराः )

१. बहलाः | ७. हृस्वाः | सन्ध्यस्यसिराः स्नायुप्रच्छादकाः पेशीभिः संवृतान्यत्र | पेशीकर्म । सन्वयश्च शरीरिणाम् । बलवन्ति भवन्त्यतः ॥ ---|---|---|--- २. पेलवाः | ८. दीर्घाः ३. स्थूलाः | ९. स्थिराः ४. अणवः | १०. मृदवः ५. प्रथवः | ११. रल्लुणाः ६. वृत्ताः | १२. कर्कशाः