भारतकोश
स्वप्नवासवदत्तम् (महाकवि भास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

स्वप्नवासवदत्तम् (महाकवि भास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

Svapnavasavadattam of Bhasa with Hindi Commentary

महाकवि भास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा

DevanagariSanskritpublished204 पृष्ठ

पृष्ठ 85, कुल 204 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 85

२८ उपोद्घातः कालक्रमेण जगतः परिवर्तमाना चक्रारपङ्क्तिरिव गच्छति भाग्यपङ्क्तिः ॥” (अ. १. श्लो. ४) सत्कारः सत्कारेण स्वीकर्तव्य इत्यमुमर्थं प्रति वत्सराजस्य समर्थनावाक्यं — “गुणानां वा विशालानां सत्काराणां च नित्यशः । कर्तारः सुलभा लोके विज्ञातारस्तु दुर्लभाः ॥” (अ. ४. श्लो. ९) प्रतिज्ञानाटिकायां प्रयत्नस्य फलावश्यम्भावोक्तिः— “काष्ठादग्निर्जायते मथ्यमानाद् भूमिस्तोयं खन्यमाना ददाति । सोत्साहानां नास्त्यसाध्यं नराणां मार्गारब्धाः सर्वयत्नाः फलन्ति ॥” (अ. १. श्लो. १८) वरेषु गवेषणीयगुणपरा महासेनस्योक्तिः— “कुलं तावच्छ्लाघ्यं प्रथममभिकाङ्क्षे हि मनसा ततः सानुक्रोशं मृदुरपि गुणो ह्येष बलवान् । ततो रूपे कान्तिं न खलु गुणतः स्त्रीजनभयात् ततो वीर्योद्रिक्तं न हि न परिपाल्या युवतयः ॥” (अ. २. श्लो. ४) कन्यामातृणामवस्थोक्तिः— “अदत्तेत्यागता लज्जा दत्तेति व्यथितं मनः । धर्मस्नेहान्तरे न्यस्ता दुःखिताः खलु मातरः ॥” (अ. २. श्लो. ७) पञ्चरात्रे द्रोणाचार्यस्य शिष्यविषयचिन्तोक्तिः— “अतीत्य बन्धूनवलङ्घ्य मित्रा- ण्याचार्यमागच्छति शिष्यदोषः । बालं ह्यपत्यं गुरवे प्रदातु- र्नैवापराधोऽस्ति पितुर्न मातुः ॥” (अ. १. श्लो. १८)