तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

१२६ तैत्तिरीये आरण्यके

'जव॑स वोवः पि॒तृभि॑र्दक्षिण॒त उप॑दधतां । प्रचेता॑ वोरु॒द्रैः प॒श्चादुप॑दधतां । वि॒श्वक॑र्मा व आदित्‍यै॑रुत्तर॒त उप॑दधतां । त्वष्टा॑ वो रू॒पैरुप॑रि॒ष्टादुप॑दधतां । सञ्ज्ञानं॑ वः प॒श्चादि॒ति॑॥ (२)आदि॑त्यः सर्वौ॒ग्निः पृ॑थि॒व्यां । वा॒युर॒न्तरि॑क्षे । सूर्यो॑ दि॒वि । च॒न्द्रमा॑ दि॒क्षु ॥ नक्ष॑त्रा- णि स्वलो॒के॥ ए॒वा ह्ये॑व । ए॒वा ह्य॑ग्ने । ए॒वा हि वा-

(१)"इन्द्रघोषा वो०पश्चादिति"(१) इति। हे अनूपा इष्टकाः 'वः' युष्मान्, 'पुरस्तात्' पूर्वस्यां दिशि, 'वसुभिः', देवैः सहि- ताः 'इन्द्रघोष'नामका देवाः 'उपदधतां'। 'पितृभिः', सहि- ताः 'मनोजवसः', देवाः 'वः' युष्मान्, दक्षिणस्यां दिशि 'उप- दधतां'। एवं सर्वत्र योज्यम्। 'संज्ञानं' समीचीनज्ञानयुक्तं देवतारूपं, 'वः' युष्मान्, 'पश्चात्', उपदधातीतिशेषस्य सूचनार्थः 'इति'शब्दः प्रयुक्तः। त एते षएमन्त्राः॥

कल्पः। आदित्यः सर्व इति पञ्च दिश्या इति। पाठस्तु। (२)"आदित्यः * नक्षत्राणि स्वलोके"(१) इति। आदित्या- त्मकः 'सर्वः', अपि 'अग्निः', 'पृथिव्यां', उपदधातु। एवं वाय्वादिषु योज्यं॥