तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

१६४	तैत्तिरीये आरण्यके

(११)तेज॑स्कामो॒ यश॑स्कामः। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑मः स्वर्गका॑म- श्चिन्वीत। ए॒ताव॒द्वावा॑स्ति। याव॑दे॒तत्। याव॑दे॒वास्ति॑। तदव॑रुन्धे^(११)। ^(१२)तस्यै॒तद्व्र॒तं। वर्ष॑ति॒ न धावे॑त् ॥६॥ अ॒मृतं॒ वा आप॑:। अ॒मृत॒स्यान॑न्तरित्यै^(१२)। ^(१३)ना- प्सुमूत्र॑पुरी॒षं कु॑र्यात्। न निष्ठी॑वेत्। न वि॒वसं॑नः स्ना- यात्। गुह्यो॒ वा ए॒षोऽग्निः। ए॒तस्याग्ने॒रन॑तिदाहाय^(१३)।

षष्ठसप्तमाष्टमनवमफलानि दर्शयति । ^(११)“तेजस्कामो ० तदवरुन्धे”^(११) इति । तत् प्रजापश्वादिकं स्वर्गान्तं ‘यावत्’, फलमुक्तं ‘एतावत्’, एव लोकेऽपि विद्यमानमुत्तमं फलं, अतः ‘यावत्’, उत्तमं फलं ‘अस्ति’, ‘तत्’, सर्वमनेन चयनेन प्राप्नोति ॥

अथारुणकेतुकाग्निचितो नियमविशेषं विधत्ते । ^(१२)“तस्यै- तद्व्रतं ० अमृतस्यानन्तरित्यै”^(१२) इति । पर्जन्ये ‘वर्षति’, सति यदा मार्गे गच्छति तदा क्लेदनभीत्या धावनं न कुर्यात् । तत्र करणे चामृतरूपाणामपां परित्यागेन स्वर्गसुखरूपममृतम- न्तरितं भवेत् । तन्माभूदिति ‘न धावेत्’ ॥

नियमान्तराणि विधत्ते । ^(१३)“नाप्सु मूत्रपुरीषं ० एत- स्याग्नेरनतिदाहाय”^(१३) इति । ‘एषः’ आरुणकेतुकः, ‘अग्निः’, अबीष्टकाभिर्निष्पाद्यत्वादप्सु गूढो वर्त्तते । तादृशो मूत्रादि- कारिणमतिशयेन दहति । स दाहो माभूदिति मूत्रादिकं ‘न कुर्यात्’,। पुरुषार्थत्वेन शास्त्रेषु निषिद्धस्यापि अत्र पुनर्निषेधः॥