तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

२१८ तैत्तिरीये आरण्यके

अथ दशमोऽनुवाकः ।

(१)प॒ञ्च वा ए॒ते म॑हाय॒ज्ञाः संत॑ति प्र॒तायं॑न्ते॒ सत॑ति॒ सन्ति॑ष्ठन्ते देवय॒ज्ञः पि॑तृय॒ज्ञो भू॒तय॒ज्ञो मं॑नुष्यय॒ज्ञो ब्रह्म॑य॒ज्ञ इति॑(१) । (२)यद॒ग्नौ जुहोत्यपि॑ स॒मिधं॒ तद्दे॑व

अथ दशमोऽनुवाकः ।

नवमे ब्रह्मयज्ञविधिप्रस्तावार्थमुपाख्यानमुक्तं । इदानीं तद्विधिप्रसङ्गेन पञ्च महायज्ञान् विधत्ते । (१)“पञ्च वा ॰ ब्रह्मयज्ञ इति”(१) इति । एवं* यज्ञानां पाठतः पञ्चत्वं† । न तु स्वरूपविस्तारेण । ‘सतति’ सततं दिने दिने, ‘प्रतायन्ते’ अनुष्ठीयन्ते‡ ‘सतति’ प्रतिदिनं, ‘सन्तिष्ठन्ते’ समाप्यन्ते, यस्मिन् दिन उपक्रमस्तस्मिन्नेव दिने तत्समाप्तिः न तु यज्ञान्तरवद्दिनान्तरापेक्षा । देवयज्ञ इत्यादीनि तेषां नामानि ॥

तत्र देवयज्ञस्य लक्षणमाह । (२)“यदग्नौ ॰ सन्तिष्ठते”(२) इति । ‘तत्’ पुरोडाशादिहविः,§ मुख्यं तदलाभे ‘समिधं’,

---

* एषामिति तै० पाठः ।
† यज्ञानां फलतो महत्त्वमिति तै० पाठः ।
‡ अनुतिष्ठन्ते इति तै० पाठः ।
§ घृतपुरोडाशादिहविरिति तै० पाठः ।