तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

२४२	तैत्तिरीये आरण्यके

अथ एकादशोऽनुवाकः।

(१)ब्रह्म॑य॒ज्ञेन॑ य॒क्ष्यमा॑णः प्राच्यां दिशि ग्रामा॒दच्छ॑दि-
दर्श उदीच्यां॑ प्रागु॒दीच्यां वोदि॑त आ॒दि॒त्ये द॑क्षिणत
उप॑वीत्योपवि॒श्य हस्ता॑वव॒निज्‍य॑ त्रिराचा॑मेद्द्विः परि॑-
मृज्य॒ सकृ॑दुप॒स्पृश्य॒ शिर॑श्चक्षुषी नासि॑के॒ श्रोत्रे॒ हृद॑य-
मालभ्य॑^(१) ^(२)यत्त्रिराचा॑म॑ति॒ तेन॒ ऋचः॑ प्रीणाति॒ यद्द्विः॑
परि॑मृज॑ति॒ तेन॒ यजूं॑षि॒ यत्स॒कृदुप॑स्पृश॑ति॒ तेन॒ सा-
मा॑नि॒ यत्स॒व्यं पा॒णिं पादौ प्रोक्ष॑ति॒ यच्छिर॑श्चक्षुषी ना-

---

अथ एकादशोऽनुवाकः।

दशमे ब्रह्मयज्ञोऽभिहितः। एकादशे तत्प्रयोगोऽभिधी-
यते। (१)“ब्रह्मयज्ञेन ० हृदयमालभ्य”(१) इति। यः पुमान्
ब्रह्मयज्ञं करिष्यति सोऽयं 'ग्रामात्', प्राचीमुदीचीं ऐशानीं वा-
दिशं गच्छेत्*। गृहस्योपरि आच्छादनार्थानि तृणकटादीनि
छर्दीषि यावति दूरे तानि न दृश्यन्ते तावद्दूरम् 'अच्छदिद्दर्शः',
तत्र गत्वा सूर्ये अभ्युदिते सति प्रथमानुवाकोक्तप्रकारेण यज्ञो-
पवीतं कृत्वा† शुद्धप्रदेशे 'उपविश्य', हस्तद्वयं पूर्वं शुद्धमप्ये-
तदङ्गत्वेन पुनः प्रक्षाल्योदकं त्रिः पिबेत्‡ 'द्विः परिमृज्य',

---

* गच्छन् इति तै० पाठः।
† गृहीत्वा इति तै० पाठः।
‡ ततः चोष्ठौ इत्यधिकः तै० पाठः।