तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

२६२	तैत्तिरीये आरण्यके

अथ सप्तमोऽनुवाकः ।

(१)ब्राह्म॒ण एक॑होता । स य॒ज्ञः । स मे॑ ददातु प्र॒जां प॒शून् पु॒ष्टिं यश॑ः । य॒ज्ञश्च॑ मे भूयात्(१) । (२)अ॒ग्निर्द्विहो॑ता । स भ॒र्ता । स मे॑ ददातु प्र॒जां प॒शून् पु॒ष्टिं यश॑ः । भ॒र्ता

---

अथ सप्तमोऽनुवाकः ।

अनन्तरभाविनोऽनुवाकस्य चातुर्मास्येषु केशनिवर्तनेषु तदृतं तत् सत्यमिति जपित्वा पश्चाज्जपमापस्तम्ब आह । ब्राह्मण एक होतेति च अनुवाकमिति तथा ब्रह्ममेधे उद्द्रवतामञ्जनस्यानुमन्त्रणे विनियोगं भरद्वाज आह । ब्राह्मण एक होतेति चेति । एतदनुवाकगतेषु दशसु पर्यायेषु प्रथमं पर्यायमाह । (१)“ब्राह्मणः ० मे भूयात्”(१) इति । योऽयं वेदविद्ब्राह्मणः सोयमेकेन स्वकीयेन तपसा जुहोति सर्वस्य जगतः उपकरोतीति 'एकहोता', स एव च ज्योतिष्टोमादिनिष्पादकत्वात् यज्ञस्वरूपश्च । स ईदृशः 'ब्राह्मणः', मह्यं प्रजादिचतुष्टयं 'ददातु' । तत्प्रसादात् 'यज्ञः', अपि मे सर्वदा भूयात् ॥

अथ द्वितीयं पर्यायमाह । (२)“अग्निर्द्विहोता ० भूयात्”(१) द्वाभ्यां पाकहविर्वहनाभ्यां उपकरोतीति 'द्विहोता' । अतएव पोषकत्वात् 'भर्त्ता' । अन्यत् पूर्ववद्व्याख्येयं ॥