तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

३६२ तैत्तिरीये आरण्यके

मत॑स्ताभ्यां म॒हादे॒वम॒न्तःपा॒र्श्वेना॑पिष्ठह॒न्ग्‍ शि॑ङ्गीनि- को॒शाभ्या॑म्^(१) ॥ १ ॥

चि॒त्तमेक॑म् ॥ अनु० २१ ॥

चित्ति॑:, पृथि॒वी, अ॒ग्निः, सूर्य॑न्ते॒ चक्षु॑:, म॒हा- ह॒विर्होता॑, वाग्धोता॑, ब्रा॒ह्म॒ण एक॑होता, अ॒भि- र्यजु॑र्भिः, सेनेन्द॑स्य, दे॒वस्य॑, सु॒वर्ग्णं घ॒र्मं, स॒हस्र॑शी॒र्षा,

---

ख्यामो ब्रह्ममेध इत्याचक्षते । तथाप्युदाहरन्ति द्विजातीनामप- वर्गार्थः तत्त्वदर्शिभिः, ऋषिभिः तपसो योगाद्दिष्टितं पुरुषो- त्तमं । दोह्यञ्च* पितृमेधञ्च संसृत्य विधिरुत्तरः । विहितस्तु समासेन ऋतूनामुत्तमः क्रतुरिति । तस्य सप्तर्द्विहोतृभिर्होमो भर्तृसूक्तेन भरणं पत्नीभिरुपसादनं दक्षिणप्रतिग्रहैर्निर्मार्गै- र्हृदयैर्हिरण्यशलाकान् सम्भारयजुर्भिः पाचचयनं ज्योतिष्म- तीभिरुपोषणं नारायणाभ्यामुपस्थानं ब्राह्मण एकहोतृभि- श्चानुमन्त्रणं चित्तिः सन्तानेनेति हविराहुतोः प्रणामाय स्वाहेति स्रुवाहुतीर्मृत्युसूक्तेनानुशसनं सौम्या सङ्काचनं सौर्येणा- दित्योपस्थानमीयुष्णावगाहनं† समानमत ऊर्ध्वं‡ पैतृमेधिक-

---

* दोह्यंञ्चेति G चिह्नितपुस्तकपाठः ।
† -मीयुष्कावगाहनमिति G चिह्नितपुस्तकपाठः ।
‡ समानमेतदूर्ध्वं इति G चिह्नितपुस्तकपाठः ।