तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

६७४ तैत्तिरीये आरण्यके

दनॄणं कृ॑णोतु सोमो॒ यश्च॑ ब्राह्म॒णमा॑वि॒वेश॑^(८) । ^(१)उ- त्तिष्ठाऽत॑स्तनु॒व॒ग्ं॒ सम्भ॑रस्व मेह गात्र॒मव॑हा मा शरी॑रं । यच्च॒ भूम्यै॑वृणसे॒ तच्च॑ गच्छ॒ तच्च॑ त्वा दे॒वः स॑वि॒ता द॑धा- तु । इ॒दन्न॒ एक॑म्पर॒ उत॒ एकं॑ तृतीये॑न॒ ज्योति॑षा सं-

---

श्मशानमन्वास्थाय अपामार्गेण सकृदपमृज्य दत्तः शिरस्तो वा अस्थि गृह्णाति, उत्तिष्ठाऽतस्तनुवग्ं सम्भरस्व मेह गात्रमवहा मा शरीरं । यच्च भूम्यै वृणसे तच्च गच्छ तच्च त्वा देवः सविता दधात्विति, इदन्न एकमिति द्वितीयं, पर उत एकमिति तृतीयं, तृतीयेन ज्योतिषा संविशस्वेति चतुर्थं, संवेशनस्तनुवै चारुरेधीति पञ्चमं, प्रियो देवानां परमे सधस्थ इति षष्ठं इति । (६ मन्त्रः ।) हे प्रेत 'अतः' अस्मात् दहनदेशात्, 'उत्तिष्ठ' । 'तनुवं' शरीरं, 'सम्भरस्व' सम्पादय, 'इह' दहनदेशे, 'गात्रं' अङ्गं, एकमपि 'मा अवहाः' मा परित्यज । 'शरीरं', अपि 'मा अवहाः', मा परित्यज । यत्रेत्यादि पूर्ववत् । हे प्रेत 'ते' तव सम्बन्धि, 'इदमेकं' अस्थि, 'उत' अपिच, 'परः' परस्तात्, 'ते' तव सम्बन्धि, 'एकं' अस्थि, हे प्रेत एतदस्थिरूपेण पूर्वद्वयापेक्षया 'तृतीयेन', 'ज्योतिषा' प्रकाशेन, 'संविशस्व' संयुक्तो भव । 'तनुवे' शरीरसिद्ध्यर्थं, 'संवेशनः' सर्वेषामस्थ्नां योजयिता, 'चारुरेधि' रमणीयो भव । 'परमे सधस्थे' उत्कृष्टे सहोपवेशनस्थाने, 'देवानां', 'प्रियः', भव ॥