तैत्तिरीय आरण्यक (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य व हिन्दी अनुवाद)

८७८	तैत्तिरीये आरण्यके

देहि॑ ददापयिता मे॑ शुद्ध्यन्तां॒ ज्योति॑र॒हं वि॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ꣳ स्वाहा॑^(१) ॥ अनु० ६० ॥

---

इति । विविशिष्टशब्दाभिधेयं यद्ब्रह्म तदेव कारणोपाधिकं कपोल्कशब्दाभिधेयं । पुनरपि वह्निशरीरोपाधिविशिष्टमत्र पुरुषशब्दाभिधेयं । तत्र पूर्वाभ्यां मन्त्राभ्यां निरुपाधिकं कारणोपाधिकं तद्ब्रह्मप्राप्त्यर्थं शुद्धेद्धेतुत्वेनच सर्वकर्मनिष्पादकवह्निशरीरोपाधिकं प्रार्थ्यते । 'पुरुष'पुरि वह्निशरीरे शयान हे परमात्मन्, 'उत्तिष्ठ' औदासीन्यं परित्यज मदनुग्रहार्थमुद्युक्तो भव । सम्बुध्यन्तपुरुषशब्दस्येव हर्यादीनि त्रीणि पदानि विशेषणानि । हे 'हरित' प्रतिबन्धकहरणकुशल । हे 'लोहित' रक्तवर्ण । हे 'पिङ्गलाक्ष' पिङ्गलनयन । 'देहि देहि' पुनः पुनः शुद्धिं मे प्रयच्छ । 'ददापयिता' आचार्यमुखात् तत्त्वज्ञानस्य अतिशयेन दापयिता, भवेति शेषः । तस्य दापयितस्य* ज्ञानस्योत्पत्तये 'मे' मदीयाः चित्तवृत्तयः, 'शुध्यन्तां' । ज्योतिरित्यादि पूर्ववत् ॥

इति षष्टितमोऽनुवाकः ॥

---

* दापितव्यस्येति ५ चिह्नितपुस्तकपाठः