तैत्तिरीय ब्राह्मण (कृष्ण यजुर्वेद - सायणभाष्य सहित भाग १)

९२ (१.२.४) तैत्तिरीयब्राह्मणम् तमादित्यं सवनगतैर्गायत्र्यादिभिश्चन्दोभिर्दृढंस्तभितवन्तः । रज्जुभिर्बद्धमिवाकुर्वन् । तस्माद्धृत्यै छन्दांसि भवन्ति । ततो देवा आदित्यस्यांवाचोऽवपादादधःपतनादबिभयुः । तत्परिहाराय पञ्चमी रश्मिभिरादित्यमुदवयन्नूर्ध्वमुत्तम्भितवन्तः । तस्मादेकविंशे विषुवत्यह्नि दिवाकीर्त्यनामकानि पञ्च सामानि कर्तव्यानि । तानि च यथोक्तपञ्चरश्मिस्थानानि । अथ सामान्यतो विहितानि पञ्च सामानि विशेषाकारेण विधत्ते- ये गा॑य॒त्रे । ते गा॑यत्री॒षूत्तर॑योः॒ पव॑मानयोः (२) । म॒हादि॑वाकी॒र्त्य ँ होतृ॑ः पृ॒ष्ठम् । वि॒क॒र्णं ब्र॑ह्मसा॒म । भा॒सौऽग्नि॒ष्टोमः॑, इति । गायत्रीछन्दोयुक्ते प्रातः सवने दिवैव कीर्तनीय भ्राजभासाख्ये ये सामनी ते एवोत्तरयोर्माध्यंदिनार्भवपवमानयोर्गायत्रीछन्दस्कास्वृक्षु गातव्ये । महादिवाकीर्त्यनामकं यत्साम तद्धोतृसंबन्धिपृष्ठस्तोत्रं कार्यम् । तथा विकर्णनामकं यत्तद्ब्रह्मसाम कार्यम् । तदेतदुभयं चतुर्षु पृष्ठस्तोत्रेषु प्रथमतृतीययोः संपद्यते । भासाख्यं यत्सामाऽग्निष्टोमसाम कार्यम् । येनाग्निष्टोमः समाप्यते तदग्निष्टोमसाम । एवं विषुवति सामानि पुनरप्युभयतः स्थितानां परःसाम्नां स्तुतिः क्रियते- अथै॒तानि॒ परा॑णि । परै॒र्वे दे॒वा आ॑दि॒त्य ँ सु॑व॒र्गं लो॒कम॑पारयन् । यदपा॑रयन् । तत्परा॑णां प॒रत्वम् । पा॒रय॑न्त्येनं॒ परा॑णि । य ए॒वं वेद॑ । अथै॒तानि॒ स्परा॑णि । स्प॒रैर्वे दे॒वा आ॑दि॒त्य ँ सु॑व॒र्गं यदस्पा॑रयन् । तत्प (त्स्प) राणा ँ स्प॒रत्वम् । स्पा॒रय॑न्त्येन ँ स्परा॑णि । य ए॒वं वेद॑ (३), इति । ए॒ति॒ पव॑मानयोः॒ स्परा॑णि॒ पञ्च॑ च । इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयब्राह्मणे प्रथमाष्टके द्वितीयाध्याये चतुर्थोऽनुवाकः ॥ ४ ॥