तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

श्लोक १८० ] प्रथमाह्निकम् । २११ अत एव च अविकल्पस्य विकल्पापेक्षं प्रामाण्यं वदन्तो निरस्ताः इत्याह विकल्पापेक्षया मान- मविकल्पमिति ब्रुवन् ॥ १८० ॥ प्रत्युक्त एव सिद्धं हि विकल्पेनानुगम्यते । अनधिगतार्थविषयं खलु प्रमाणम् । यदाहुः ‘अनधिगतविषयं प्रमाणम् अज्ञातार्थप्रकाशो वा ।’ इति । निर्विकल्पकगृहीतमेव वस्तु च तत्पृष्ठभावी विकल्पः परिच्छिनत्ति इति, तस्य गृहीतग्राहकत्वात् स्वात्मन्येव प्रामाण्यं नास्ति - इति कथमन्यस्यापि प्रामाण्ये निमित्ततां यायात् । अत आह ‘सिद्धं हि विकल्पेनानुगम्यते' इति । सिद्धम् इति अधिगतम् । अनुगम्यते इति अनु पश्चात् गम्यते अधिगम्यते इत्यर्थः ॥ १८० ॥ ननु प्रवर्ततां नाम गृहीतेऽर्थे विकल्पः, तन्न पुनरध्यवसायात्मकत्वादस्य ग्राहकत्वं न युज्यते पं० ८ क० ख० पु० अज्ञातार्थविषयो वा इति पाठः ।