तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

२२० श्रीतन्त्रालोकः । पृथिव्यादिभूतपञ्चके सर्वप्रतीतिसद्भावगोचरत्वात् तस्य भूतत्वस्य आस्थितिम् अवस्थानं विदुः इति युक्तमुक्तं 'भूतसमाख्यान्यत एव' इति । एवं भौत आवेशः पञ्चधा, आत्मावेशश्च त्रिधा । एकोऽपि पुंस्तत्त्वरूप आत्मभेदः तत्त्वमध्येऽवस्थाप्यः, अ- न्यथा हि तात्त्व आवेशः त्रिंशद्धा न स्यात् । विद्या- याश्च समनन्तरोक्तेन सामान्यात्मना मान्त्रेण रूपेण दशधावेशः । विशिष्टेन तु मन्त्र-मन्त्रेश-मन्त्रमहे- शात्मना रूपेण अस्यास्तत्त्वमध्ये परिगणनम् । एवं शक्तेरपि एकं भेदं तत्त्वमध्ये व्यवस्थाप्य तदीय आ वेशो द्विधा । शिवस्तु समावेश्य एव इति न तत्रा- वेशोऽस्ति - तस्य परमाद्वयस्वभावत्वात्, तदपेक्षया समावेश्यसमावेशकलक्षणभेदानुपपत्तेः तद्युक्तमुक्त- म् 'अस्य समावेशस्य पञ्चाशद्विधत्वम्' इति ॥१६१॥ ननु श्रीपूर्वशास्त्रे रुद्रशक्तिसमावेशस्य पञ्चधात्व- चर्चनं प्रतिज्ञाय भूतादीनां स्वरूपनिरूपणं कृतम्? इत्याह । प० २ क० ख० पु० भूततत्त्वस्थितिमिति पाठः । प० १० ग० पु० तत्त्वमध्ये अवस्थापि इति पाठः ।