तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

श्लोक १६१ ] प्रथमाह्निकम् । २१६ भविष्यति इति नेहायस्तम् । अत एव इति प्रत्यक्ष- सिद्धत्वात् ॥१६०॥ ननु भूतानां प्रत्यक्षसिद्धत्वम् अनुमेयात् तत्त्व- वर्गात् पृथक्त्वेऽस्तु निमित्तं, कथं पुनर्भूतत्वेऽपि तदेव ? इत्याशङ्क्याह सर्वप्रतीतिसद्भाव- गोचरं भूतमेव हि । विदुश्चतुष्टये चात्र सावकाशे तदास्थितिम् ॥१६१॥ सर्वेषां विदुषामविदुषां वा प्रतीतौ सता पारमा- र्थिकेन सत्ताया गोचरमेव हि भूतम् उच्यते । भूतं हि सत्यं, तच्च सत्यं, यत्र न कदाचिदपि कस्यचि- दपि विप्रतिपत्तिः, अनुमेये पुनरविदुषां तावत् प्रती- तिर्नास्त्येव, विदुषां च प्रतीतावपि बहुप्रकारं परस्परं विप्रतिपत्तिः इति तत्र असत्यत्वसंभावनापि भवेत् इति भावः । चो हेतौ, अतश्च सर्व एवात्र अव- काशः तद्धातृत्वादाकाशः, तत्सहिते वाय्वन्ते चतुष्टये प० १७ ग० पु० तत्तादृक्त्वादाकाश इति पाठान्तरं च वर्तते ।