तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

२४१ श्रीतन्त्रालोकः । आणवे हि उच्चारादि बाह्यमेव अवलम्ब्य वैकल्पि- की बुद्धिरस्ति, अत्र शाक्ते पुनस्तद्रहितत्वेन इति विशेषः, अत एव चेतसैव इति सावधारणं चिन्तन- मात्रम् अत्रोक्तम् ॥२१६॥ नन्वत्र किमुच्चारमात्रेणैव रहितत्वम्, उत करणा- दिभिरपि ? इत्याह उच्चारशब्देनात्रोक्ता बहन्तेन तदादयः । शक्त्युपाये न सन्त्येते भेदाभेदौ हि शाक्तता ॥२२०॥ बहन्तेन इति बहुवचनादाद्यर्थो हि लभ्यते इति भावः, तेन उच्चारैः रहितम् इति विग्रहो दर्शयि- तव्यः । एते इति उच्चारकरणादयः । न सन्ति इति भेदैकनिष्ठत्वादेषाम् । अत्र हि बाह्योच्चारादिरहित- त्वात् अभेदस्य विकल्पात्मकत्वाच्च भेदस्यापि सं- भवः इत्युभयमयत्वम्, तदाह 'भेदाभेदौ हि शाक्तता' इति, आणवे पुनर्भेदस्यैव प्राधान्यम् ॥२२०॥ पं० ५ क० पु० उच्चारणामात्रेणैवेति पाठः । पं० ८ क० पु० बहन्तेनैतदादय इति पाठः । पं० १० क० पु० भेदाभेदौ चेति पाठः ।