तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

४ श्रीतन्त्रालोकः । 'इदमनुपायं तत्त्वम्' इत्याद्युपदेशादिना केनचि- दुपायेनावश्यं भाव्यम्, अन्यथा लक्षणमुपायमन्तरेण कथं सिद्ध्येत्, इत्युक्तम् 'इत्युपायं विना कुतः' तेन सकृदुपदेशादिना केनचिदुपायेनावश्यं भाव्यम्, अन्यथा ह्यनुपायपरतत्त्वज्ञप्तिरेव न स्यात् । ननु स्वविमर्शबलात्स्वयमेव प्राप्तप्राप्तव्या अपि केचिद् दृश्यन्ते, इति-किं सकृदुपदेशाद्यात्मना स्वल्पे- नाव्युत्पन्नेन ? इत्याशंक्याह 'स्वयमित्यादिना' तदि- त्यनुपायं परप्रकाशात्मकं रूपं, किं ब्रूम इति-नहि तदधिकारेण शास्त्रस्यैव प्रवृत्तिर्भवेदिति भावः, तदुक्तम् 'तत्त्वज्ञस्य तृणं शास्त्रं.........।' इति । यदभिप्रायेणैव 'संसाराम्बुनिधिं यः स्यात्तितीर्षुः कश्चिदुत्तमः' नात्यन्ततज्ज्ञो नो मूर्खः सोऽस्मिञ्छास्त्रेऽधिकारवान्' । इत्यादावत्यन्ततज्ज्ञस्य शास्त्रे नाधिकार उक्तः, तेन वयमर्वाग्दर्शिनोऽप्यदृष्टेऽर्थे शास्त्रैकदिव्यचक्षुष आरु- पं० २ ग० पु० उपायान्तरेण कथमिति पाठः । पं० ८ ग० पु० अव्युत्पन्नत्वेन इति पाठः । पं० १४ संसारेति पदद्वयं ग० पुस्तकात्पूरितमस्ति ।