तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

श्लोक ४ ] द्वितीयमाह्निकम् । ५ रुज्जूनायातशक्तिपातान्प्रत्येव किंचन ब्रूमः—तेषां ह्येवमुपायमन्तरेण न कदाचिदप्युपेयप्राप्तिर्भवेत् इत्ये- वमुक्तम्, यद्वक्ष्यति 'नानिर्मलचितः पुंसोऽनुग्रहस्त्वनुपायकः ।' इति ॥ ३ ॥ ननु यद्येवं तर्हि अल्प एव कश्चिदुपायोंशः समुप- दिश्यतां येनोपदेश्यजनस्य सुखमेव उपेयप्राप्तिः स्यात्, किं बह्वायासदायिभिरन्यैरुपायैः? इत्याशंक्याह यच्चतुर्धोदितं रूपं विज्ञानस्य विभोरसौ । स्वभाव एव मन्तव्यः स हि नित्योदितो विभुः ॥४॥ यच्चतुर्धा-अनुपायादिभेदेन विज्ञानस्य रूपमुक्तं तद्विभोः परमेश्वरस्यैव स्वातन्त्र्यं ज्ञेयम्, स एव हि स्वस्वातन्त्र्यादतिनिर्हासतारतम्यादियोगाद्विचित्रेणो- पदेश्यजनात्मना प्रस्फुरन् तदनुसारमेव तत्तदुपाय- पं० ६ क० ख० पु० समुद्दिश्यतामिति पाठः । पं० १२ ग० पु० स हि संविन्मयः प्रभुरिति पाठः । पं० १५ क० पु० स्वातन्त्र्यात्तारतम्येति पाठः ।