तन्त्रालोक (प्रथम भाग - जयरथ विवृति सहित)

१४ श्रीतन्त्रालोकः । कस्यचित्संभावनामात्रमपि माभूत्, इत्येवमुक्तं 'कोऽ पर' इति, यत्र उपायत्वसंभावनापि स्यात् ॥१७॥ ननु यद्येवं तर्हि सर्वत्र प्रसिद्धोऽयं द्वैतव्य- वहारः कथमपहूयते ? इत्याशङ्क्याह इदं द्वैतमऽयं भेद इदमद्वैतमित्यपि । प्रकाशवपुरेवायं भासते परमेश्वरः ॥१८ ॥ द्वैतव्यवहारोऽपि प्रकाशमानत्वात्प्रकाशात्मैवेत्य- भिप्रायः, एतच्च बहूनां वादिनां मतम् - इति द्योतयि- तुम् 'अयं भेद' इति पुनरुपादानम्, यथा चाद्वैतप्रति- भासे प्रकाशात्मा परमेश्वर एक एव प्रतिभासते तथा द्वैतप्रतिभासेऽपि, इत्यर्थमौपम्यं कटाक्षयितुम् 'इदम- द्वैतमित्यपि' इत्युपात्तम् ॥१८॥ ननु बाह्योऽर्थः प्रकाशमानत्वात्प्रकाशात्मैव इत्या- स्ताम्, अन्योन्यं पुनरस्य भेदे किमायातम, इत्याप- तितमेव द्वैतम् ? इत्याशङ्क्याह पं० १३ क० पु० इत्युक्तमौपम्यमिति पाठः । पं० १६ क० पु० किमिदमापतितमिति पाठः ।