त्रिपुरारहस्य (ज्ञान खण्ड - महर्षि दत्तात्रेय-परशुराम संवाद सान्वय सटीक)
Tripura Rahasya Jnana Khanda with Hindi Commentary
महर्षि दत्तात्रेय / भगवान् परशुराम द्वारा
श्लोकानुक्रमणिका ३८७ राम बुद्धि २१० विकल्पाच्छा २५७ विभव्य १७३ राम यः २७६ विचार २८९ विभावय २६१ राम यावन्न १०९ विचारशीतल २३ विभिदुर्ग १६३ रामसाधु २६८ विचाराद्विष्णु २२ विमना इव २१७ रासभाम २६ विचारानु २५८ विमर्शभेदो २३७ रामाम्भोद्यौ २९१ विचाराकौं २४ विमर्शा २३८ रुक्माङ्गदो ३३९ विचारेण २७ विमुख्यां ३६ रुदितं ६५ विचारेण ३५३ विमृश्य २०७ रुधिरास्थ्या ११९ विचारोदय २५ विमृश्य २२१ रुरोध १२२ विचार्यं १४० विराजते २२ ल विजिज्ञासित १० विरूपतो ४८ लक्षितो १७ विजित्य २१४ विलीनं १२१ लाभालाभौ १३९ विज्ञातं २५३ विलोक्यते ४७ लिखितं २६७ विज्ञानफल २५७ विवाहमकरोत् ३४ लोकस्य ६ विज्ञानवृत्त २२३ विविधाया २९९ लोकस्थिति १७७ विज्ञानस्य ३१६ विवेकवार्ता १४१ लोके द्विजाना ३२४ वितता ३४१ विवेचनं १८८ लोकेऽपि २६२ विचित्तन्या २२५ विवेशाश्वं १६३ लोकेऽपि २५७ विदितं २१५ विशालनगर ५२ लोकेऽपि ३२० विदिते ३६४ विशेषलेश २६० व विदित्वैव २२१ विशेषस्तत्र २७१ वचयस्य ७९ विचारिमका २८० विश्वकर्म १९२ वत्साऽऽशु १६३ विद्या बुद्धि ९४ विषयेषु ५५ वत्सोसिष्ठ ११ विद्वत्सा हि ४३२ विषयान् ५८ वत्सैतद् २१८ विद्वांसः १४६ विसृज्या ११७ वदन्त्वृषि ३०९ विधयो ३६१ विस्मितो १७४ वदन् भवान् १८१ विधूय ३५७ विस्मृतश्च ६ वदाऽहुतौ १२४ विना सेन १२५ वृद्धान् ३० वद्यैवं ५१ विना मां च ११० वृद्धप्रज्ञो २११ वरं तिर्यक् ४१ विनाश मीयु ८८ वेद्यं विना २०८ वसुमानिति १४६ विना सत्सङ्गतः २८ वेद्यहीना ३०५ वाग्मिश्च २९९ विन्दन्ति ४७ वैदिकं वैष्णवं २ वाञ्छा ४१ विपरीत २८९ वैरस्यं २५० वातनुन्नाश्च २२२ विपरीत १२० वैराग्येण २९४ वादेषु ३४० विपरीताभ्यास १०० वैषम्यहेतो १४७ वासनावर्ग ५५ विपरीतो ३२० व्यत्यस्त १९४ वासनाष्ट्या २८९ विप्रवेषधरो २११ व्यवस्यन्ति ९२ वासमित्काभिव ४५ विप्राः शृणुध्वं ८७ व्यवहारं ३६६ विप्रान् २१४ व्यवहारं ३५१
३८८ त्रिपुरारहस्ये ज्ञानखण्डे व्यवहार ४ | शृन्मास्थया ७१ | श्रुतं त्व १७० व्यवहार ३०८ | शृणुध्व ३०९ | श्रुतमेत ३५९ व्यवहार ३१८ | शृणुध्व ३११ | श्रुता विचारिता ३२८ व्यवहारः ३५० | शृणु प्रिय १२७ | श्रुतितो ३१५ व्यवहारपरा ३०५ | शृणु ब्रह्मान् २३६ | श्रुतो न ३६६ व्यवहारपरो ३२६ | शृणु ब्रह्मान् २४० | श्रुत्वा १६९ व्यर्था २९३ | शृणु ब्रह्मन् २४३ | श्रुत्वाऽपूर्वं ५१ व्याप्या १३५ | शृणु ब्रह्मन् ३५१ | श्रुत्वेत्थं १०२ व्यावृत्ति २७५ | शृणु राज ४१ | श्रुत्वेत्थं ११४ व्यावृत्तिर्वा २७५ | शृणु राज १३५ | श्रुत्वेत्थं २२९ व्रजाम्यहं २२२ | शृणु राजन् ८२ | श्रुत्वैतदथ ३४५ श | शृणु राजन् १६८ | श्रुत्वैतद्वा २२३ शक्येषु १२१ | शृणु राजन् १८४ | श्रुत्यैवं १४४ शक्तितोऽमर्पित ४३ | शृणु राजन् १९२ | श्रुत्वैवं २३० शचीगृहं ४३ | शृणु राजन् १९५ | श्रुत्वैवं ३४९ शश एवमहं ३४७ | शृणु राजन्नयं १७५ | श्रेयः प्राप्नोति २९७ शयनानि ६५ | शृणु राम २८ | श्रेयस्तद्धि ९३ शरीराद्या २६० | शृणु राम १४५ | श्रेयो न ८६ शशास १६२ | शृणु राम १६१ | स शान्त ३४७ | शृणु राम २८८ | संक्षेपेण ३५९ शारदं २१२ | शृणु वक्ष्ये ९१ | संयोगो ३१७ शासन् १३८ | शृण्वन्तु ३१४ | संयोज्य १७१ शास्त्राणि १४० | शृण्वत्र ३३० | संवर्त्तभव १४ शिवं शैवोसमा १९७ | शेपिता १६३ | संवेदनं २०७ शिवस्य ३५८ | शैललोक १७६ | संश्रुत्यैवं १२ शिष्योऽहं २१८ | शैललोके १८८ | स एको ७४ शीतकाले ३९ | शोकसंविग्न ५५ | स एव ७५ शीतप्रकृति २९ | शोकातुर ९४ | स एव १०४ शुश्रूष्या ८० | शोचस्य ३९ | स एव १५८ शुक्रः १०७ | शोचन्तमिव ५६ | स एव २७७ शुद्धदर्पण ३६३ | श्रद्धया ९३ | स एव ३६४ शुद्धिविद्यति २०१ | श्रद्धा माता ८२ | स एव भूयः ३६० शुद्धे मनसि २३१ | श्रद्धामात्रा २४५ | स एवाद्य ८२ शुद्धैकरूप २७२ | श्रद्धाऽथरे ८४ | स कर्त्ता १०४ शुभं वाप्य २१ | श्रद्धावैधुर्य ८३ | सकर्तृकं १४८ शुभं वाप्यशुभं २५ | श्रद्धा हि ! ८३ | स केवलं २ शुभ्रकतंक ७९ | श्रीगुरो ११ | सखी न ८० शुभा भूति ९३ | श्री नायेनाम्य ५ | सखीदुःखा ७१ | श्रुतं कश्चिन्ना १ |
श्लोकानुक्रमणिका ३८६ सस्त्रीसंयोग ७१ समादाय १६५ सर्वश्रयं १३१ सख्या ६१ समाधित्तः १६५ सर्वश्रयं २३० सङ्कल्प १५६ समाधिश्चैं ३०४ सर्वानि ३१० सङ्कल्प २६६ समाधिश्च २३७ सर्वं वेदित १०३ सङ्कल्पशून्यं ४७ समाधिस्त्व २३८ सर्वं शोचन्ति १८२ सङ्कल्पो १९१ समाधौ २३७ सर्वेषां ३५३ सङ्गत २८ समाध्य ३५८ सर्वेषामस्ति २९३ सङ्गस्याथ ३२ समात्ययस्य २१४ सर्वैज्ञप्तं १०३ सङ्गेन ५३ समाशिष्य ४४ सर्वैश्चिन्त्य ६० सङ्घातस्यैक ८० समीपमुप १२३ सर्वोऽपि ११८ स नमस्यक्त ३६० समीहते ६३ सर्वोऽपि २५० सत्तकंसंक्ष ९२ समुद्रवल्यां १६२ सविकल्प ३०१ सत्यं ५४ सम्पूर्णता ९९ स शैलपुरुषो १६३ सत्यं १५७ सम्प्रत्ययो १३ स साधन ३२२ सत्यं २३२ सम्प्रवृत्ति १४६ स स्वरूपा २६२ सत्यं ३५१ सम्बन्धोऽपि १६५ सहस्रबाहु ३०२ सत्यं स्त्रियो १८ सम्भेदात् १९२ सहाऽचल २९ सत्यज्ञान ३५६ सम्यगवेति ७ सा कर्मवासना २९० सत्यस्य २७६ सर्वं गृह्णमसि ३६२ सा केवल १५२ सत्यस्मिन् ८५ सर्वं जानाति १०० सा द्वितिः २०७ सत्याः २६३ सर्वकर्मण्य १७ सा स्वम्यस्मिन् ४२ सत्याऽसत्ये १५७ सर्वज्ञेनाप्य ७२ साधकस्तु ३३३ सत्सङ्ग २८९ सर्वज्ञस्तु २२ साधका १६५ स द्वदर्श ३२ सर्वत्र १२६ साधनापेक्षं १८४ सदसद्वापि २९१ सर्वत्र दृश्यते १४४ साधारणं १५६ सदा विभेति ३४४ सर्वत्र हि २१८ साधारणं १५७ सदाशिवा ३६२ सर्वत्राखिल १३८ सापि रज्जु २८१ सदा सदा ८९ सर्वथा तु १४५ सा प्रमाता ८८ सद्गुरुं २५० सर्वदीक्षा ४ सा प्रिया ६२ सन्तत इव १४ सर्वमेतत् १७ सा भवद्वपुषी १५ सन्तर्पिताः १३ सर्वरूपा ७२ सामान्येन २६० सन्ति काम ३२१ सर्व विज्ञाना ३१६ सा मुमुक्षा २९३ सन्ति स्थूल ३३२ सर्वसन्देह ३५८ सारथिः १३७ सन्तुष्टः ३२९ सर्वसाधन ३२२ सारभूतज्ञ ३२९ सप्रपञ्चा २४५ सर्वरूपञ्च २४ सा वा सखी ८० स प्रयन्तान् ९८ सर्वात्मना ९४ सा विचित्रा ५९ समं नास्ति २४८ सर्वात्मभूतं ३६७ सा समाच्छाद्य ७४ समनस्कास्तु ३०१ सर्वानन्द १६३ सा स्वप्रभा २६१ समयेन २१३ सर्वानुस्यूत १५९ साम्राज्य १६६
३६० त्रिपुरारहस्यं ज्ञानखण्डम् सिंहादि ६४ सपाग्लाना ३५७ स्वयं स्वदृष्ट्या २७२ सिद्धास्यैषा ३५७ सोऽद्वैतात्मा २४१ स्वरूपं २६२ सिद्धिरित्यु ३२३ ' सोऽपि गण्ड १७० स्वल्पा ३०१ सिद्धेस्तु ३११ सोऽपि प्रिया ११० स्वसङ्कल्पा ५५५ सुखं वाञ्छा ४० ' सोऽपि शून्या ८८ स्वस्ति २१२ सुखं वैषयिकं १३३ सौधेषु ३४ स्वस्वपन्न ३०८ सुखदुःखा २४३ स्थानं ३४१ स्वातन्त्र्य २०६ सुखबुद्धिञ्च २६ स्थिताप्य ३६१ स्वात्मन्ये ३२७ सुखसाधन ५० स्थितायां २०८ स्वाभा ३३३ सुखार्थिनो १३४ स्थिरं तावन्न १९२ स्वात्मानं १२८ सुखिनस्ते ९ स्थूलान् ६५ स्वात्मान ५८ सुतर्कितेन १२ स्फुरत्येव ३०४ स्वात्मी १३७ सुदग्धा ६९ स्मराम्य ११४ स्वानुभूत्या १२६ सुदुर्लभं २४८ स्वतो न १५५ स्वाप्न १८४ सुबुद्धानां २५२ स्वनिस्त्या १०० स्वाप्नचित्र १८९ सुबोधिता ३८ स्वपक्षत्वेन ३०९ स्वाप्नो वा १८३ सुरूपी २९ स्वप्रस्तु १२२ स्वीयानां १३४ सुलभं ३३० स्वप्नादिष्व ३२५ ह सुषुप्तिः २३७ स्वप्ने ११० हत्वा ८० सुषुप्तौ १८४ स्वप्ने २७० हर्षो नायन्तोम ३ सुषुप्तौ २०२ स्वप्ने न २८१ हसन्निव १७ सुषुवे ६३ स्वभाव ७७ हितेषु ६७ सूक्ष्माः २४८ स्वभावतस्तु १८२ हृष्टो विषण्णश्च ३०३ सृष्टौ वा १९९ स्वभावतो १९३ हेमचूडः १० सैव तत्त्वव २२५ स्वभावस्थं ३११ हेमचूडो १४१ सैव सिद्धि ३२४ स्वभावाद्यस्य २९७ हेम लेखा १३ सैव हैरण्य २१५ स्वमायया ३१३ हेमलेखा ५६