वैशेषिक दर्शन (प्रशस्तपाद भाष्य सहित)

संशोधननिवेदनम् ५७ एवमेव सप्तषष्ट्युत्तर-षट्शततमपृष्ठे (पृ. ६६७) मुद्रितः 'क्षत्रियस्य सम्यक्... स्वकीयाश्च संस्काराः' भाष्यांशोऽष्टषष्ट्युत्तर-षट्शततमपृष्ठे (पृ. ६६८) मुद्रितः 'शूद्रस्य पूर्ववर्णपारतन्त्र्यम् अभ्यञ्नादिवर्जनं च' भाष्यांशो नवषष्ट्युत्तर- - षट्शततमपृष्ठे (पृ. ६६९) विहितः । तथा च नवषष्ट्युत्तरषट्शततमपृष्ठे (पृ. ६६९) मुद्रितः 'विद्याव्रतस्नात- कस्य......महायज्ञानां' भाष्यांशः सर्वैरेव भाषानुवादेन सह सप्तत्युत्तरषट्शत- तमपृष्ठे (पृ. ६७०), एवमेव एकसप्तत्युत्तर-षट्शततमपृष्ठस्थः (पृ. ६७१) 'ब्रह्म- चारिणो गृहस्थस्य वा ....वानप्रस्थस्य' भाष्यांशस्तथा द्व्यधिकसप्तत्युत्तरषट्शतत- मपृष्ठस्थः (पृ. ६७२) 'वनस्थस्य धर्मसाधनं कथयति ....हुतशेषभोजनम्' कन्द- ल्यंशश्च सर्वत्रैव द्व्यधिकसप्तत्युत्तर-षट्शततमपृष्ठे (पृ. ६७२) परिवर्तितः । इत्थमेव सप्तनवत्युत्तर-षट्शततमपृष्ठे (पृ. ६९७) शिवस्तवबोधकस्य 'जगदङ्कूर- बीजाय चन्द्रार्धार्धेन्दुमौलय' इति कन्दलीस्थश्लोकस्य स्पष्टार्थावगमको हिन्दी- भाषानुवादो वाक्येनैकेनाङ्कितः । एकचत्वारिंशदुत्तर-सप्तशततमपृष्ठे (पृ. ७४१) 'यजन्ति जगदुत्पत्तिस्थितिसंहृति- हेतवः तन्निषेधार्थमाह-' इति कन्दल्यंशादधोलिखितः 'मणियों का चोर की तरफ जाना ....कर्मनिरूपण समाप्त हुआ' इति हिन्दीभाषानुवादांशस्तत्रैव पृष्ठे 'च प्रक्षोभणं चलनम् ......कर्मपदार्थः समाप्तः' इति कन्दल्यांशदत्तसङ्ख्यतया परिवर्तितः । तथैव पञ्चषष्ट्युत्तर-सप्तशततमपृष्ठे (पृ. ७६५) 'चतुर्युगचतुर्विद्या ......उत्पाद- विना-' इति कन्दल्यंशस्तत्रैव पृष्ठे 'अप्रत्यक्ष व्यक्तियों में भी प्रवृत्ति...... सामान्य- निरूपण समाप्त हुआ' इति हिन्दीभाषानुवादांशादधो न्यायकन्दलीति लिखित्वा परिवर्तितः । प्रकृतग्रन्थे मूलं प्रशस्तपादभाष्यं तद् दुरवग्राह्यार्थावबोधिका न्यायकन्दलीति टीका च भूतपूर्वानुसन्धानसहायकैः श्रीदुर्गाधरझा-महोदयैरपि तदुभयभाष्यटीकयोः सम्यग्- र्थविबोधाय्यातिसरलहिन्दीभाषानुवादेनालङ्कृता । अत्र प्राचीनपरम्परया चूंकि-अगर- मगर-प्रभृतियावनभाषामिश्रितशब्दानां प्रयोगो बाहुल्येन कृतो विद्यते, इतः पूर्वं तेषामेव मिश्रितभाषाशब्दानां हिन्दीभाषाप्राशस्त्यात् । अतः क्वचन तत्तत्स्थलेषु यतः-यदि-किन्तु-प्रभृतिशब्दानां प्रयोगप्रयासः कृतो वर्तते । ईदृक्प्रशस्तग्रन्थविषयविशेषे सहयोगिनस्तथा ग्रन्थमुद्रणकालमध्ये ममातर्किता- स्वस्थतायां प्रायो मासद्वयं यावदीक्ष्यपत्र-संशोधनकर्मदत्तावधानाश्चेमे पं. श्रीरामगोविन्द- शुक्लमहोदयास्तेऽवश्यं धन्यवादर्हाः । तथैव ग्रन्थस्यास्य प्रशस्तप्रकाशनकर्मणि शैघ्योत्पादनाय प्रकाशनाधिकारि-डॉ. हरिश्चन्द्रमणित्रिपाठिमहोदयाश्चापि सततं साधुवादर्हाः सन्तीति निवेद्यते । वसन्त-पञ्चमी २०३४ वैक्रमाब्दे उमाशङ्करत्रिपाठी १२-२-७८ खैस्ताब्दे अनुसन्धानसहायकः सम्पूर्णानन्द-संस्कृत-विश्वविद्यालयः