वैयाकरण सिद्धान्त कौमुदी (भट्टोजि दीक्षित - बालमनोरमा व तत्त्वबोधिनी टीका सम्पूर्ण पूर्वार्ध)

नाधिकरणग्रहणसामर्थ्यात् ॥ [ आदिर्ति योगविभागादात्त्वम् 'प्रागेकादशभ्यः' इति निर्देशाद्वा- एकादश ॥ ] महतीशब्दस्य 'पुंवत्कर्मधारयेति पुंवद्भावे कृते आत्त्वम्—महाजातीया ॥ महदात्त्वे- वासकरविशिष्टेषूपसंख्यानं पुंवद्भावश्च * ॥ असामानाधिकरण्यार्थमिदम् । महतो महत्या वा वासो महावासः । महाकरः । महाविशिष्टः ॥ अष्टनः कपाले हविषि * ॥ अष्टाकपालः ॥ गवि च युक्ते * ॥ गोशब्दे परे, युक्त इत्यर्थे गम्येऽष्टन आत्त्वं वक्तव्यमित्यर्थः ॥ अष्टागवं शकटम् । 'अच्प्रत्यन्ववेत्यत्राजिति योगविभागाद्बहुव्रीहावप्यच् ॥ अष्टानां गवां समाहारः अष्टागवम् । तद्युक्तत्वाच्छकटमष्टागवमिति वा ॥ द्व्यष्टनः संख्यायामबहुव्री- ह्यशीत्योः । ६।३।४७॥ आत्स्यात् द्वौ च दश च द्वादश । द्व्यधिका दशेति वा । द्वाविंशतिः । [L9