वाक्यपदीयम्: ब्रह्मकाण्ड (भर्तृहरि - शब्दब्रह्म, स्फोट-सिद्धान्त एवं भाषा-दर्शन सटीक)

ब्रह्मकाण्डम् ] संस्कृत-हिन्दी-व्याख्योपेतम् [ १०३ व्यक्तिस्फोटवादिना हि अकारादिजातिर्नाभ्युपेयते अकारादिव्यक्तेरेकत्वं नित्यत्वं चाभ्युपगम्यते तच्च न युक्तम् अकारादिव्यक्तेरेकत्वे दण्ड अग्रम् इत्यत्र कालव्यत्यासः, दण्ड इत्यत्र शाब्दव्यत्यासः; अर्थः, अर्कः, वर्च इत्यत्र युगपद्देशपृथक्त्वेनोपलब्धिश्च नोपपद्येतेति अकारादीनां नानात्वमभ्युपेयम् ततश्च तद्रूपत्वाच्चैव सोऽयमकार इति प्रत्यभिज्ञोप- पत्तौ नाकारादिव्यक्तीनां नित्यत्वमास्थेयम् इति जातिस्फोटवादिन आकृतम् ॥ ९३ ॥ घटपदत्वादिकां जातिमनङ्गीकुर्वतामेके नित्यं शब्दतत्त्वमङ्गीकुर्वतां सिद्धान्तिनां मतमाह— जो लोग घटपदत्व रूपा जाति नहीं मानते किन्तु नित्य और एक शब्दतत्त्व मानते हैं उन सिद्धान्तवादियों का मत है कि— अविकारस्य शब्दस्य निमित्तैर्विकृतो ध्वनिः । उपलब्ध