भारतकोश
वाक्यपदीयम्: ब्रह्मकाण्ड (भर्तृहरि - शब्दब्रह्म, स्फोट-सिद्धान्त एवं भाषा-दर्शन सटीक)

वाक्यपदीयम्: ब्रह्मकाण्ड (भर्तृहरि - शब्दब्रह्म, स्फोट-सिद्धान्त एवं भाषा-दर्शन सटीक)

Vakyapadiya Brahmakanda of Bhartrihari with Commentary

भर्तृहरि (टीकाकार: पं. सूर्यनारायण शुक्ल) द्वारा

DevanagariHindipublished192 पृष्ठ

पृष्ठ 181, कुल 192 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 181

१५२ वाक्यपदीयम् वाचकानां च क्रमो देशकालकृतो यत्र क्रमविवर्त्तशक्तिरपु विद्यते। स्वरूपज्योतिः स्वप्रकाशा ध्येयवेदकभेदानतिक्रमात् सूक्ष्मा दुलंघ्या अनपायिनी कालभेदस्पर्शाभावात्। इदमत्रावधेयम् पश्यन्ती मध्यमा वैखरी चेति त्रिविधैव वाक्। त्रिविधापि सा स्थूला सूक्ष्मा परा चेति भेदत्रयेण भिद्यते इति वाचो नवभेदाः सम्पद्यन्ते। वर्णादीनां प्रविभागरहिता स्वरप्रधाना सङ्गीतरूपा वाक् स्थूला पश्यन्ती, जिगामा- रूपा सैव सूक्ष्मा पश्यन्ती, जिगामाहीना संविद्रूपा परा पश्यन्ती। एवं चर्मावनद्धे मृदङ्गादौ करघातादिना समुद्भूता ध्वनिरूपा वाक् स्थूला मध्यमा, विभागापन्ना सैव सूक्ष्मा मध्यमा, तादृशोद्धारहिता निरूपाधिका सैव परा मध्यमा। एवं परस्परवैलक्षण्यापादनेन स्फुटीकृतः वर्णरूपा वाक् स्थूला वैखरी, विवक्षारूपा सै