भारतकोश
वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)

Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary

महाकवि सुबन्धु द्वारा

DevanagariHindipublished244 पृष्ठ

पृष्ठ 197, कुल 244 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 197

rbhūtadāsyā ’stadāsyāḥ parijanāḥ. kamalākṛtinārīṇāṃ kamalā- kṛti nā ’rīṇām [211] bhavatā mukhaṃ ca malinitam. viśvasya viśvasya vyava(sthāṃ) samāsādyāsamāsā (’dyā) ’nēka(kālaṃ¹) sa- ṃgīta(rasika)tanuṣē tanuṣēkam (anaṃgasya) puṣpēṣupuṣpēṣu rujā tarasā jātarasā maṃdākṣamam(81)dā kṣaṇam (api) [212] bhra- maṃtī muhyati. kā madhurā ’dharēṇa kāmadhurādharēṇa (yuktā) rajō(rāja)viśēṣakēṇa viśēṣakēṇa mukhēṃdunā tava hṛdi lagnā [213] (mṛdimā)karēṇa karēṇa svēdabiṃdupayōdharēṇa payōdha- rēṇa vakṣaḥphalakāṃcanēna jitā ’nāvilakāṃcanēna. kāmadāruṇa (82) madāruṇanētrā smaramayam (rasamayamtaṃ bhavaṃtam) adayam madayaṃtī param akam itāram [214] param akamitāram vāṃchati hāriṇā hā ’riṇā stanakumbhēna hāriṇā ’kṣirucihāriṇā cakṣuṣā [hāriṇā] (ca²). anaṃtaraṃ dugdhārṇava(nimagnam) iva (sphāṭika)gṛhapraviṣṭam iva śvētadvīpa(niviṣṭam) [215] iva jagad āmumudē. (tataḥ) kramēṇa ca³ vighaṭamānadaḷapuṭakumudakā- nanakōśamakaraṃdabiṃdusaṃdōha(sāṃdranisyaṃdāsvāda⁴ma- da)mudita[mugdha]madhukarakulakala(rava)mukharitadig(aṃta- rē⁵) caṃdrikāpānabharālasacakōrakāminībhir abhinaṃdit(āgamē) suratabhara[pariśrama⁶]khinnapuḷi[216]ṃdarājasuṃdarīsvēdajala- kaṇikā(83)pahāriṇi pra(vāti⁷) sāyaṃtanē tanīyasi niśāniśvāsanibhē nabhasvati kaṃdarpakētus tamālikāmakaraṃdasahāyō vāsava- dattā[janaka]nagaram ayāsīt. atha (sa praviśya) kaṭakāika(dēśē vinihitam) [abhraṃlihaśikharēṇa sudhādhavalēnāi ”kāntaraniviṣṭa- kanakamuktāmarakatapadmarāgaśakalēna vāsavadattā[217]darśa- nārtham avasthitadēvatāgaṇēnē ’va śālavalayēna parigatam] (ani- lōllasita)nabhastaru(kusuma⁸)maṃjarībhir iva tarjayaṃtībhir iva gagana(pura⁹)śriyaṃ patākābhir upaśōbhamānaṃ kanakaśilāpa- ṭṭ(āṃkaṇa)prasṛtābhiḥ karpūrakuṃkumacaṃdanāilālavaṃga[ga- ndhōdaka]parimaḷavāhinībhiḥ [vāhinībhir ajñāta](taṭanikaṭa-


¹ So also Hall's manuscript D, and the commentator Narasiṃha. ² So also Hall's manuscripts A, B. ³ Trichinopoly ed. omits ca. ⁴ So also Hall's manuscript C. ⁵ So also Hall's manuscripts A, B, C, E, F, G. ⁶ Hall's manuscripts A, B, C, D, F, H also omit pariśrama. ⁷ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, F, G. ⁸ So also Hall's manuscripts B, C. ⁹ So also Hall's manuscripts A, B, C, D, F, G. N