वासवदत्ता (महाकवि सुबन्धु - श्लेष-प्रधान शास्त्रीय गद्यकाव्य सान्वय सटीक)
Vasavadatta of Mahakavi Subandhu with Commentary
महाकवि सुबन्धु द्वारा
पृष्ठ 196, कुल 244 में से
संदर्भ में पढ़ें१७६ वासवदत्ता इव (तारा)श्वेतगोधूमशालिनो नभःक्षेत्रस्य मलयजपिण्ड- (पाण्डु)राजत(तालवृन्तम्) इव सिद्धाङ्गनाहस्तस्रस्तं (क्षीण- रागो भगवान् उडु)पतिर् उज्जगाम। [१९३] यश् च पुण्डरीकं (लो- क)लोचनमधुकराणां शयनीयसैकतं [इव¹] चित्त(राज²)हं- सानां स्फाटिकव्यजनं विरहवह्नीनां श्वेतशाणचक्रं [१९४] मन्मथसायकानाम्। अत्रान्तरे ऽभिसारिकासार्थ(प्रेषितानाम्³) [१९५] प्रियतमान्⁴ प्रति दूतीनां द्व्यर्थास् [सेर्ष्याः] सप्रपञ्चा वि(हार)[१९६]भङ्गुरास् (सं)वादा बभूवुः। तथाहि अ(७६)व- स्त्रीकृतम् आत्मानं [१९७] ना "कालयसि तत्त्वतः कान्त। प्रस्तर इव क्रूरो ऽसि न चा "कर्षक[१९८]चुम्बकद्रावकेष्व् एको ऽसि भ्रा- मको ऽसि परं कितव। धर्मार्थान्य[१९९]प्रयुक्तः क्षेपणिक इव मुधा वाहिततरवारिस् त्वम् असि। सखेदम् इव (तां) मनसा चिन्तयसि दुर्(लभां) [जनम्]। (७७) सत्वसार(चित्तो) यो रिपु- [२००]मण्डलाग्रतो निर्वृतिम् उपेत्य तिष्ठति। स खलु वीरः प्र- ति[२०१]पक्षस्य यस् संप्रहारतः कुञ्जरान् नयति। धृतोरुक- रवालसञ्च[२०२]यो ऽपि परमक़ाण्ड एव संपतन् महापद्म विग्रहे(७८)ण लभते। [२०३] राजसेन (राजसे नरहितो) रहितो ध्रु- वम्। (अस्त)विशारदा [वि]शारदाभ्रविशदा विशदात्मनीन(महि- मान)महिमानरक्षणक्षमा क्षमा[२०४]तिलक धीरताधीरता मनसि (भूता) ऽभूतताभूतता (च) वचसि। सा ऽह सेन [२०५] सा ऽहसेन कमला (कमलालया यया) ऽजिता सा त्वदर्पणा दर्पणार्का- रविमलाशाया शयाब्ज[वि⁵]निर्जितकिसल(७९)या सलया[२०६]ङ्गुळिर् (इव) विभ्रमेण विभ्रमेण [प्रति]गवाक्षशलाकाविवरं (प्रति)- विलोकयन्ती [२०७] [वि](लोकयन्त्रितविनाशा विना शापं अनुभवति) दुःखानि। जीवनायक जीवनाय (कम् इव) ना (''श्रयति⁶) सुभ- गम्। अन्या[२०८]स्ता ऽवदा ऽसतां (अहम् एव) दासतां पुरतो भ- जामि मैत्र्यतो मैत्र्य् अतो [२०९] ऽस्तु। अञ्जसा रतस् सारतः किम् अपि कन्दर्पकं दर्पकं न (चेत्) तनोषि विशेषतो (विशेषतः स्थिरम्⁷) एव मरणम्। शठधियां शोधन य(८०)शोधन [२१०] प्रेमाहार्या महार्या (समा सो⁸) ऽत्कटाक्षैः कटाक्षैर् आवि- ¹ Hall's manuscripts A, B, C, D, E, F also omit iva (इव). ² So also Hall's manuscripts C, F, G. ³ So also Hall's manuscripts A, B, C, F, G, H. ⁴ Tel. ed. 61 and Grantha ed., priyatamā (प्रियतमा). ⁵ Hall's manuscripts A, B, C, D, F also omit vi (वि). ⁶ So also Hall's manuscripts C, G. ⁷ Tel. ed. 61 and Grantha ed., viśēṣatasthiram (विशेषतस्थिरम्). ⁸ Cf. samāsamō (समासमो) in Hall's manuscripts C, D, F, H.