वायु पुराण

१८४ श्रीमद्द्वैपायनमुनिप्रणीतम्– [अ०५५-५६श्लो०६१-६८-१-८] ( पितृवर्णनमः )

भगवानुवाच— एवमस्तु महाभागौ सृजतां विविधाः प्रजाः । एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधायत ॥ ६१ एवमेष मयोक्तो वः प्रभावस्तस्य योगिनः । तेन सर्वमिदं सृष्टं हेतुमात्रा वयं त्विह ॥ ६२ एतद्रूपमज्ञातमव्यक्तं शिवसंज्ञितम् । अचिन्त्यं तददृश्यं च पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ॥ ६३ [*तस्मै देवाधिपत्याय नमस्कारं प्रयुञ्ज्वहे । येन सूक्ष्ममचिन्त्यं च पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ] ६४ महादेव नमस्तेऽस्तु महेश्वर नमोऽस्तु ते । सुरासुरवरश्रेष्ठ मनोहंस नमोऽस्तु ते ॥ ६५

सूत उवाच— एतच्छ्रुत्वा गताः सर्वे सुराः स्वं स्वं निवेशनम् । नमस्कारं प्रयुञ्जानाः शंकराय महात्मने ॥ ६६ इमं स्तवं पठेद्यस्तु ईश्वरस्य महात्मनः । कामांश्च लभते सर्वान्पापेभ्यस्तु विमुच्यते ॥ ६७ एतत्सर्वं सदा तेन विष्णुना प्रभविष्णुना । महादेवप्रसादेन उक्तं ब्रह्म सनातनम् ॥ एतद्वः सर्वमाख्यातं मया माहेश्वरं बलम् ॥ ६८ इति श्रीमहापुराणे वायुप्रोक्ते लिङ्गोद्भवस्तवो नाम पञ्चपञ्चाशोऽध्यायः ॥ ५५ ॥

॥ आदितः श्लोकानां समष्ट्यङ्काः-४३३८

अथ षट्पञ्चाशोऽध्यायः । पितृवर्णनम् ।

शांशपायन उवाच-- अगात्कथममवास्यां मासि मासि दिवं नृपः । ऐडः पुरूरवाः सूत कथं वाऽतर्पयत्पितॄन् ॥ १

सूत उवाच-- तस्य चाहं प्रवक्ष्यामि प्रभावं शांशपायन । ऐडस्याऽऽदित्यसंयोगं सोमस्य च महात्मनः ॥ २ अपां सारमयस्येन्दोः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः । ह्रासवृद्धी पितृमतः पक्षस्य च विनिर्णयः ॥ ३ सोमाच्चैवामृतप्राप्तिः पितॄणां तर्पणं तथा । कव्याग्नेश्चाऽऽत्तसोमानां पितॄणां चैव दर्शनम् ॥ ४ यथा पुरूरवाश्चैडस्तर्पयामास वै पितॄन् । एतत्सर्वं प्रवक्ष्यामि पर्वाणि च यथाक्रमम् ॥ ५ यदा तु चन्द्रसूर्यौ तौ नक्षत्रेण समागतौ । अमावास्यां निवसतः एकरात्रैकमण्डले ॥ ६ स गच्छति तदा द्रष्टुं दिवाकरनिशाकरौ । अमावास्याममावास्यां मातामहपितामहौ ॥ अभिवाद्य तदा तत्र कालापेक्षः प्रतीक्षति(ते) ॥ ७ प्रसीदमानात्सोमाच्च पित्रर्थं तत्परिस्रवात् । ऐलः पुरूरवा विद्वान्मासि मासि प्रयत्नतः ॥ उपास्ते पितृमन्ते तं ससोमं स दिवा स्थितः ॥ ८

---

* धनुश्चिह्नान्तर्गतग्रन्थोः घ. पुस्तके नास्ति ।