वायु पुराण

[अ० ५८ श्लो० ५७--८२] वायुपुराणम् । १६७

(चतुर्युगाख्यानम्ः )
हर्तारः परत्नानां परदारमघर्षकाः । कामात्मानो दुरात्मानो ह्यधर्मात्साहसप्रियाः ॥ ५७
प्रनष्टचेतना पुंसो मुक्तकेशास्तु चूलिकाः । ऊनषोडशवर्षाश्च (÷प्रजायन्ते युगक्षये ॥ ५८
शुक्लदन्ता जिताक्षाश्च मुण्डाः काषायवाससः । शूद्रा धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ॥ ५९
सस्यचौरा भविष्यन्ति तथा चैलाभिमर्शिनः । चौराश्चौरस्य हर्तारो हर्तुर्हतीर एव च ॥ ६०
ज्ञानकर्मण्युपरते लोके निष्क्रियतां गते । कीटमूषिकसर्पाश्च ) धर्षयिष्यन्ति मानवान् ॥ ६१
सुभिक्षं क्षेममारोग्यं सामर्थ्यं दुर्लभं भवेत् । कौशिकाः प्रतिवत्स्यन्ति देशान्क्षुद्भयपीडितान् ॥ ६२
दुःखनाभिप्लुतानां च परमायुः शतं भवेत् । दृश्यन्ते न च दृश्यन्तै वेदाः कलियुगेऽखिलाः ॥ ६३
उत्सीदन्ति तथा यज्ञाः केवला धर्मपीडिताः । कषायिणश्च निर्ग्रन्थास्तथा कापालिनश्च ह ॥ ६४
वेदविक्रयिणश्चान्ये तीर्थविक्रयिणोऽपरे । वर्णाश्रमाणां ये चान्ये पाषण्डाः पारपन्थिनः ॥ ६५
उत्पद्यन्ते तथा ते वै समाप्ते तु कलौ युगे । नाधीयन्ते तदा वेदाः शूद्रा धर्मार्थकोविदाः ॥ ६६
यजन्ते नाश्वमेधेन राजानः शूद्रयोनयः । स्त्रीवधं गोवधं कृत्वा हत्वा चैव परस्परम् ॥
उपहन्युस्तदाऽन्योन्यं साधयन्ति तथा प्रजाः ॥ ६७
दुःखप्रचारतोऽल्पायुर्देहोत्साहः सरोगता । मोहो ग्लानिस्तथा सौख्यं तमोधृतं कलौ स्मृतम् ॥ ६८
प्रजासु भ्रूणहत्या च अथ वै संप्रवर्तते । तस्मादायुर्बलं रूपं कालं प्राप्य प्रहीयते ॥
दुःखनाभिप्लुतानां वै परमायुः शतं नृणाम् ॥ ६९
दृश्यन्ते नाभिवृश्यन्ते वेदाः कलियुगेऽखिलाः । उत्सीदन्ते तदा यज्ञाः केवला धर्मपीडिताः ॥ ७०
तदा त्वल्पेन कालेन सिद्धिं यास्यन्ति मानवाः । धन्या धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते द्विजसत्तमाः ॥ ७१
श्रुतिस्मृत्यूदितं धर्मं ये चरन्त्यनसूयकाः । त्रेतायां वार्षिको धर्मो द्वापरे मासिकः स्मृतः ॥
यथाशक्ति चरन्प्राज्ञस्तदह्ना प्राप्नुयात्कलौ ॥ ७२
एषा कलियुगेऽवस्था संध्यांशं तु निबोध मे । युगे युगे तु हीयन्ते त्रिंस्त्रिनिपादांश्च सिद्धयः ॥ ७३
युगस्वभावात्संध्यास्तु तिष्ठन्तीमास्तु पादशः । संध्यास्वभावाच्चांशेषु पादशस्ते प्रतिष्ठिताः ॥ ७४
एवं संध्यांशके काले संप्राप्ते तु युगान्तिके । तेषां शास्ता ह्यसाधूनां भृगूणां निधनोत्थितः ॥ ७५
गोत्रेण वै चन्द्रमसो नाम्ना प्रमितिरुच्यते । माधवस्य तु सोऽशेन पूर्वं स्वायंभुवेऽन्तरे ॥ ७६
समाः स विंशतिं पूर्णाः पर्यटद्वै वसुंधराम् । आचकर्ष स वै सेनां सवाजिरथकुञ्जराम् ॥ ७७
प्रगृहीतायुधैर्विप्रैः शतशोऽथ सहस्रशः । स तदा तैः परिवृतो म्लेच्छान्हन्ति सहस्रशः ॥ ७८
स हत्वा सर्वगश्चैव राज्ञस्ताञ्शूद्रयोनिजान् । पाषण्डान्स ततः सर्वाञ्छेषान्कृतवान्प्रभुः ॥ ७९
नात्यर्थं धार्मिका ये च तान्सर्वान्हन्ति सर्वशः । वर्णव्यत्यासजातांश्च ये च तानुपजीविनः ॥ ८०
उदीच्यान्मध्यदेशांश्च पार्वतीयस्तथैव च । प्राच्यान्प्रतीच्यांश्च तथा विन्ध्यपृष्ठापरान्तिकान् ॥ ८१
तथैव दाक्षिणात्यांश्च द्रविडांन्सिंहलैः सह । गान्धारात्पारदांश्चैव पह्लवान्यवनांस्तथा ॥ ८२

---

÷ धनुश्चिह्नान्तर्गतग्रन्थो घ. पुस्तके नास्ति ।