वायु पुराण

२३४ श्रीमद्वैपायनमुनिप्रणीतम्- [अ०६५श्लो०८२-१००] ( प्रजापतिवंशानुकीर्तनम् )

तत इन्द्राविनाशाय यतमानान्मतींस्तु तान् । तत्राऽऽगतान्पुनर्दृष्ट्वा दुष्टानिन्द्रः महन्य(ण्य)तु ॥ सुष्वाप देवदेवस्य वेद्यां वै दक्षिणे ततः ॥ ८२ तेषां तु भक्ष्यमाणानां तत्र शालावृकैः सह । शीर्षाणि न्यपतंस्तानि खर्जूराण्युभवंस्ततः ॥ ८३ एवं वरूत्रिणः पुत्रा इन्द्रेण निहताः पुरा । यजन्यां देवयानी च शुक्रस्य दुहिताऽभवत् ॥ ८४ त्रिशिरा विश्वरूपस्तु त्वष्टुः पुत्रोऽभवन्महान् । * यशोधरायामुत्पन्नो वैरोचन्यां महायशाः ॥ विश्वरूपानुजश्चापि विश्वकर्मा यमः स्मृतः ॥ ८५ भृगोस्तु भृगवो देवा जज्ञिरे द्वादशाऽऽत्मजाः । देव्यां तान्सुषुवे सर्वान्काव्यश्चैवाऽऽत्मजान्प्रभुः ॥ ८६ भुवनो भावनश्चैव अन्यश्चान्यायतस्तथा । क्रतुः श्रवाश्च मूर्धा च व्यजयो व्यश्रुषश्च यः ॥ प्रसवश्चाप्यजश्चैव द्वादशोऽधिपतिः स्मृतः ॥ ८७ इत्येते भृगवो देवाः स्मृता द्वादश याज्ञिकाः । पौलोम्यजनयत्पुत्रं बलिष्ठं वलिनं विभुम् ॥ ८८ व्याधितः सोऽष्टमे मासि गर्भः क्रूरेण कर्मणा । च्यवनाच्च्यवनः सोऽथ चेतनस्तु प्रचेतसः ॥ प्राचेतसाच्च्यवनक्रोधाद्दध्वानं पुरुषादजः ॥ ८९ जनयामास पुत्रौ द्वौ सुकन्यायां च भार्गवः । आत्मवानं दधीचं च तावुभौ साधुसंमतौ ॥ ९० सारस्वतः सरस्वत्यां दधीचाच्चोपपद्यते । रुची पत्नी महाभागा आत्मवानस्य नाहषी ॥ ९१ तस्य तुर्वोऋषिर्जज्ञे ऊरू भित्त्वा महायशाः । और्वश्चाऽऽसीदृचीकस्तु दीप्ताग्निसदृशप्रभः ॥ ९२ जमदग्निश्चर्चीकस्य सत्यवत्यां व्यजायत । भृगोश्च चरुपर्यासे रौद्रवैष्णवयोरतथा ॥ ९३ जमनाद्वैष्णवस्याग्रेर्जमदग्निरजायत । रेणुका जमदग्नेस्तु शक्रतुल्यपराक्रमम् ॥ ब्रह्मक्षत्रमयं रामं सुषुवेऽमिततेजसम् ॥ ९४ और्वस्याऽऽसीत्पुत्रशतं जमदग्निपुरोगमम् । तेषां पुत्रसहस्राणि भार्गवाणां परस्परम् ॥ ९५ ऋष्यन्तरेषु वै बाह्या बहवो भार्गवाः स्मृताः । वत्सो विश्णोऽधिषेणश्च पाण्डः पथ्यः सशौनकः गोत्रेण सप्तमा ह्येते पक्षा ज्ञेयास्तु भार्गवाः ॥ ९६ शृणुताङ्गिरसो वंशमग्रेः पुत्रस्य धीमतः । यस्यान्यवाये संभूता भारद्वाजाः सगौतमाः ॥ देवाश्चाङ्गिरसो मुख्यास्त्रिषुवमन्तो महौजसः ॥ ९७ सुरूपा चैव मारीची कार्दमी च तथा स्वराट् । पथ्या च मानवी कन्या तिस्त्रो भार्यास्त्वथर्वणः इत्येता ह्यङ्गिरसः पत्न्यस्तासु वक्ष्यामि संततितम् ॥ ९८ अथर्वणस्तु दायादास्तासु जाताः कुलोद्वहाः । उत्पन्ना महता चैव तपसा भावितात्मनाम् ॥ ९९ बृहस्पतिः सुरूपाया गौतमः सुषुवे स्वराट् । अवन्ध्यं वामदेवं च उतथ्यमुशिजं तथा ॥ १००

---

* इदमर्धं नास्ति क. पुस्तके ।