भारतकोश
वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

वेदान्तसार (नृसिंहसरस्वती टीका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Vedantasara by Sadananda Yogindra

सदानन्द योगीन्द्र द्वारा

स्रोत: खेमराज श्रीकृष्णदास · खेमराज श्रीकृष्णदास · 1940 (उद्गम)

DevanagariSanskritpublished145 पृष्ठ

पृष्ठ 97, कुल 145 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 97

संस्कृतटीका-भाषाटीकासमेत । (९७) नंतपदेन घटादिवत्परिच्छेदरहित्येन देशतः कालतो वस्तुतश्चा- परिच्छिन्नत्वं बोध्यते । अद्वयमिति । नानात्वनिषेधेन एक- त्वं बोध्यत इत्यर्थः । ननु यथा दीपप्रभादित्यमंडलं न व्या- प्नोति न च प्रयोजनमस्ति तथा नित्यशुद्धस्वप्रकाशमात्मानं जडचित्तवृत्तिरेकं विषयीकृत्योदेति । किं प्रयोजनं चेत्याशं- क्याह । सात्विति । सा चित्तवृत्तिर्न शुद्धब्रह्मविषयिणी किंत्व- ज्ञानविशिष्टप्रत्यगभिन्नपरब्रह्मविषयिणी सा च चैतन्यप्रतिबिं- बसंवलिता सती चैतन्यगतमज्ञानं निवर्तयति तस्याः चैत- न्यावरका न निवृत्तिरेव प्रयोजनमित्यर्थः । नन्व- धिकारिणः तत्त्वमस्यादिवाक्यश्रवणोत्पन्नाऽखंडचैतन्यवृत्त्या तदाश्रिताज्ञाननिवारितेपि तत्कार्यस्य सकलचराचरात्मकप्र- पंचस्य प्रत्यक्षतया भासमानत्वात्कथमद्वैतसिद्धिरित्याशंक्य कारणाज्ञाननाशे तत्कार्यसकलप्रपंचनाशादद्वैतसिद्धिरित्येत- त्सदृष्टांतमाह । यथेति । नन्वज्ञाननाशे तत्कार्यप्रपंचस्य ना- शोस्तु तथाप्यखंडाकारचित्तवृत्तेरनिवृत्तेरद्वैतहानिरित्याशंक्या ह । तदंतर्भूतेति । अखंडाकारवृत्तेरपि अज्ञानतत्कार्यान्त- र्भूतत्वाच्चित्तवृत्त्यातान्निवृत्तेर्नाद्वैतहानिरित्यर्थः ॥ ८५ ॥ (भा०टी) अब 'अहं ब्रह्मास्मि' इस अनुभववाक्यका अर्थ लिखतेहैं।आचार्य्य पहले कहे हुए अध्यारोप और अप- वाद न्यायके द्वारा "तत्"और "त्वम्"इन दोनों पदोंके अर्थ का शोधन करके जिस समय " तत्त्वमसि " इस वाक्य द्वारा ५