विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

चतुर्थोऽङ्कः । १८१ (सानन्दं द्विपदिकया दिशामवलोक्य ।) पिंअवइणीविच्छेदिएण ओ गुम्मओअन्तम्भीरिजए । षादअलम्डएणोज्जणओ परिभ्र मणइ समाटओ ॥ ३८ ॥ (सकरुणम् ।) हा धिक् कष्टम् । मेघश्यामा दिशो दृष्ट्वा मानसोत्सुकचेतसा । कूजितं राजहंसेन नेदं नूपुरशिञ्जितम् ॥ ३९ ॥ भवतु । यावदेते मानसोत्सुका एनं सरः समासादयन्ति तावदेतेभ्यः प्रियाप्रवृत्तिश्रवणमर्थिना । (उपसृत्याञ्जलिं बद्ध्वा) अम्बुविहङ्गमराज, पश्चात्सरः प्रतिगमिष्यसि मानसं त्वं पाथेयमुत्सृज बिसं ग्रहणाय भूयः । मां तावदुद्धर शुचो दयिताप्रवृत्त्या स्वार्थात्सतां गुरुतरा प्रणयिक्रियैव ॥ ४० ॥ (विलोक्याग्रे विलोक्य च ।) यावत्तो मुञ्चेन्न यथा न करिष्यति ममाभ्यर्थनाम् अहम् । १ द्विपद्यां ने विमुक्तो गुम्फन स्तम्भेन दम्भेन कृत चित्तं करोतीत्यर्थः इति मूलम् । ३९ ॥ मेघश्यामा दिशो दृष्ट्वा मानसोत्सुकचेतसा । षा. २. मेघमालां दृष्ट्वा मानसोत्सुकेन चेतसा कूजितं हंसेन । ननु । ३९ इदं नूपुरशिञ्जितम् । इति । ३९ क. इत्येतेभ्यः । ४० क. पश्चात्सरः । ४० ख. मृणालाग्रम् । ४० ग. स्वाथ्र्याद्गुरुतरा । ४० घ. यावन्न मुञ्चति । पञ्चमश्च । ४० च. विलोक्य । हंसमुत्सुकं वीक्ष्य । ४० छ. करिष्यति ममाभ्यर्थनाम् । इति । ४० ज. पृष्टः । तत्रान्तरं । इति । ४० झ.