विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

११६ विक्रमोर्वशीये ता रण्णे विणु करिमि णिब्भन्ती पुण णइ मेल्लइ ताह फअन्ती ॥ ६७ ॥ (इति चचरीकयोपगृह्य लतामालिङ्गति । ततस्तदीयस्थानमाक्रम्यैव प्रविष्टोर्वशी ।) राजा—(निमीलिताक्ष एव स्पर्शं नाटयित्वा ।) अये, उर्वशीगात्रम्प- र्शादिव निर्वृतं मे हृदयम् । पुनरस्ति विश्वासः । कुतः । समर्थये यत्प्रथमं प्रिया प्रति क्षणेन तन्मे परिवर्ततेऽन्यथा । अतो विनिद्रे सहसा विलोचने करोमि न स्पर्शविभावितप्रियः ॥ ६८ ॥ (निमेषोन्मील्य चक्षुषी ।) कथं सत्यमेवोर्वशी । (इति मूर्च्छितः पतति ।) उर्वशी—समस्ससदु समस्ससदु महाराओ । राजा—(संज्ञां लब्ध्वा ।) प्रिये, अद्य जीवितम् । त्वद्वियोगोद्भवे चण्डि मया तमसि मग्नता । दिष्ट्या प्रत्युपलब्धासि चेतनेव गताधुना ॥ ६९ ॥ उर्वशी—मरिसदु मरिसदु महाराओ । जं मए कोववसं गदाए अवत्थन्तरं पाविदो महाराओ । तद्राज्येन विना करोमि निर्भ्रान्ति पुनर्न प्रवेशयामि तां वृत्तान्ताम् ॥ १ समाश्वसितु समाश्वसितु महाराजः । २ मर्षयतु मर्षयतु महाराजः । यन्मया कोपवशं गतयाऽवस्थान्तरं प्रापितो महाराजः । ततः प्रातश्च विना दृश्यन प्रभाविपर्यय निर्भ्रान्तिश्च पुनर्न प्रवेक्ष्यामि । तद्राज्येन विना करोमि निर्भ्रान्ति पुनर्न प्रवेशयामि तां वृत्तान्तम् । राज्यस्य नो इति पाठे दादृतं तम् । त्रिदश प्रभ्रंशवत्या क्रियाया दया कातर्या । तामरण्येन विना करोमि । इदानीं तरण्डून् रंभाद्यप्सरोभि पुनर्न प्रवेशयामि । पुनर्वाक्य नामकर्मोद्धार्यं । वृत्तान्तां सम्भ्रमेण पीतदुःखितामित्यर्थः । कुतोऽन्यान्तासु यस्य मदेति वा । यद्वा दृष्ट्वाऽप्सरोभिरितो नयतुं ? पुनर्नाव्यानी न प्रवेशयसीत्यर्थः । अथवा पश्चान्तरे दृष्ट्वा विरहव्यथाप्रतिद्वन्द्वम् । क्षेमोगे ०४८११- इति शृङ्गारदा हावस्तदभिमतं दृढि० ॥ ६८ ॥ उर्वशी । समाश्वसितु समाश्वसितु महाराजः ॥ उर्वशी । मर्षयतु मर्षयतु महाराजः ।