विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

पञ्चमोऽङ्कः । १२९ राजा-वतस्तत । तापसी-तदो उवलद्धवुत्तन्तेण भयवदा चवणेण अह समा- दिट्ठा णिव्वादेहि एदं उव्वसीहत्थे ण्हासं त्ति । ता उव्वसीं पेक्खिदु इच्छामि । राजा-तेन ह्यासनमनुगृह्णातु भगवती । (शिष्योपनीतयोरासनयोरुपविष्टौ ।) राजा-रतभ, आहूयतामुर्वशी । कञ्चुकी-यदाज्ञापयति देव । (इति निष्क्रात ।) राजा-(कुमारमवलोक्य ।) एद्येहि वत्स । सर्वाङ्गीण स्पर्श सुतस्य किल तेन मामुपनतेन । आह्लादयस्व तावच्चन्द्रकरश्चन्द्रकान्तमिव ॥ ११ ॥ तापसी-जाद, णन्देहि पिदरम् । (कुमारो राजानमुपसर्पति ।) राजा-(आलिङ्ग्य ।) वत्स, पितृसखं ब्राह्मणमशङ्कितो वन्दस्व । विदूषकः-'किं' ति सङ्किस्सदि । ण अस्समवासपरिचिदो एव्व साहामिओ । १ तत उपलब्धवृत्तान्तेन भगवता च्यवनेनाहं समादिष्टा निर्वातयैनं मुर्वशीहस्त न्यासमिति । तदुर्वशी प्रेक्षितुमिच्छामि । २ जात, नन्दय पितरम् । ३ किमिति शङ्किष्यते । न वाऽऽश्रमवासपरिचित एव शाखामृग । दशशिखरे निपीयमानो स कीदृशो वाणस्य ॥ तापसी । तत उपल-वृत्तान्तेन भगवता च्यवनेनाहं समादिष्टा निर्वातयैनमुर्वशीहस्ते न्यासमिति । निर्वातर्नं न्यासप्रत्यर्पणम् । दाने न्यासार्पणे वैश्यद्रो निर्वातन मतम् इति मुक्तावली । न्यासो निक्षेप । तदुर्वशी प्रेक्षितुमिच्छामि ॥ सर्वाङ्गीण इति । किडे हिडिते । सर्वाङ्गीण सर्वाङ्गव्यापी । उपनतेन प्राप्तेन । तेन स्पर्शेन । 'उरगतेन इत्यपि पाठस्तदर्थ एव ॥ ११ ॥ तापसी । जात नन्दय पितरम् ॥ विदूषक । किमिति शङ्किष्यते । नवाऽऽश्रमवासपरिचित एव शाखामृग । आश्रम एक्या