विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

द्वितीयोऽङ्कः । ३३ राजा — पक्षपातोऽपि तस्यां सदृशम्यागीरिक एव । विदूषक — ऐव्वं मन्तअन्तेण मे वड्डिदं कोदूद्दलम् । किं तत्त भोदी उव्वसी अहूदीआ रूवेण, अह वीअ निरूवरूवा । राजा—माणवक, प्रत्यवयवमशक्यवर्णना तामवेहि । तेन हि सामासत श्रूयताम् । विदूषक — भो, अवहिदोम्हि । राजा— आभरणस्याभरणं प्रसाधनविधेः प्रसाधनविशेषः । उपमानस्यापि रुचि प्रत्युपमानं वपुस्तस्याः ॥ ३ ॥ विदूषक — अदो दाव तुए दिव्वरसाहिलासिणा जादअञ्चदं गहिदम् । ता दाव शुम कहिं पत्थिदो । १ एव मन्त्रयता मम वर्धितं कौतूहलम् । किं तत्रभवत्युर्वश्यद्वितीया रूपेण, अहमिष विरूपरूपा । २ भो, अवहितोऽस्मि । अतः खल्वया दिव्यरसाभिलाषिणा चातकव्रतं गृहीतम् । त त्ताव न कुत्र प्रस्थितः । अथेव लचयति । कृतस्वप्रनं ॥ २ व ॥ माणवक मनवयवय लपि बदन्वार य स त म तति वि ॥ प्रत्ययान् इति । या मया सीनय्या क्यह्य तस्या मुख ॥ १४१ त प्रकर्ष विधि तिव्वा गरि ल । इत्यूषण्य यम इति यावत् । विदूषकः । एव मन्त्रयता मम वर्द्धितं कौतूहलम् । किं तत्रभवत्युर्वशी रूपेण चातकव्रतमनुष्ठानतया गृह्यते ॥ विदूषक । भो, अवहितोऽस्मि । आभरणस्येति । तस्या वपुस्तन्वङ्ग्या रूपम् भूषणम् । आजन्म रूपस्य । इति प्रसाधनविशेषः । प्रसाध नांतरं यद् भूषणम् विना । यथा नैवाङ्ग शोभायै । प्रसिद्धं वस्त्वन्तरम् । तद्दर्शनार्थं वपुस्तस्यास्तस्याः । यद्वा न सद्भावाधिक्यस्योपरि ध्यानं दृश्यते । उपमानं रूपस्यानुकूल्यात् स्यात्पक्षपातोऽतिरेक एवेति । पश्चात् । यथामनोरहस्यम् ॥ विदूषकः । अतस्त्वया दिव्यरसाभिलाषिणा चातकव्रतं गृहीतम् । तत्