विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

देवी—णेत्थि भवदो अवराहो । अह एव्व अवराद्धा । जा पडिकूलदसणा भविअ अग्गदो चिट्ठामि । इदो गमिस्सम् । (इति कोपं नाटयित्वा प्रस्थिता ।) राजा— अपराधी नामाहं प्रसीद रम्भोरु विरम संरम्भात् । सेव्यो जनश्च कुपितः कथं नु दासो निरपराधः ॥ २० ॥ (इति पादयोः पतति ।) देवी—(आत्मगतम् ।) मो क्खु लहुहिअआ अणुणअं बहु मण्णे । किं दु दक्खिण्णकिदपच्छादावस्स भाएमि । (इति राजानमपहाय सपरिवारा निष्क्रान्ता ।) विदूषकः—पाउसणदी विअ अप्पसण्णा गदा देवी । ण उत्थेहि । राजा—(उत्थाय ।) वयस्य, नेदमुपपन्नम् । पश्य । प्रियवचनशतेऽपि योषितां दयितजनानुनयो रसाहते । १ नास्ति भवतोऽपराधः । अहमेवापराद्धा । या प्रतिकूलदर्शना भूत्वा अग्रतस्तिष्ठामि । इतोगमिष्यामि । २ मा खलु लघुकृदया अनुनयं बहु मन्यै । किं तु दाक्षिण्यकृत- पश्चात्तापस्य बिभेमि । ३ प्रावृण्नदीवाप्रसन्ना गता देवी । नोत्तिष्ठ । अ ध नितो वस्त्वाश्चर्यजना त्मा । इत्या । मिनश्च । इतः । इत्यवराद्धः । या प्रतिकू ल ना भूत्वा अग्रतः । गमिष्यामि । अपराधी नामे त्ति । संरम्भात्क्रोधात्। व्यापदः पराध इत्यपराधिनश्चैत्य सर्वो न कुपितः । पति- श्चा । यदि कश्चि दपराधश्चेत् । आत्मगतम्-मो खलु । लघुकृदया निस्नेहहृ दया नानुरूपानुरागा इत्यर्थः । सा तस्येति दाक्षिण्यकृते- त्यथः । ॥ तन्ती । कश्चित् लघुकृ अनुनयं बहु मन्या । दाक्षिण्यकृत- पश्चात्तापस्य बिभेमि । विदूषकः । प्रावृण्नदीवाप्रसन्ना गता गता भवत्या प्रियवचनकृत इति । प्रियवचन कृत इत्यर्थः । दयितजनस्यानुनयः प्रियजन-