विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)
Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary
महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा
पृष्ठ 74, कुल 168 में से
संदर्भ में पढ़ेंतृतीयोऽङ्कः । ६१ प्रथम —ततस्तत । द्वितीयः—ताए पुरिसोत्तमे त्ति भणिदव्वे पुरूरवसि त्ति णि- ग्गदा वाणी । प्रथम —भवितव्यतानुविधायीनि बुद्धीन्द्रियाणि । स ताम- भिक्रुद्धो मुनि । द्वितीय —सेण उवज्झाएण । महिन्देण उण अणुगिहीदा । प्रथम —कथमिव । द्वितीय —जेणं मम तुए उवदेसो लङ्घिदो तेण ण दे दिव्यं ठाणं भविस्सदि त्ति उवज्झाअस्स समासादो सावो । पुरन्दरेण उण लज्जावणदमुहिं उव्वसिं पेक्खिअ एवं भणिदम्—'जम्हि बद्ध- भावासि तुमं तस्स मे रणसहाअस्स राएसिणो पिअ करणिज्जे । सा दाव तुमं पुरूरवसं जहाकामं उवचिट्ठ जाव सो पडिदिहमंताणो भोदि' त्ति ।
१ तस्या पुरुषोत्तम इति भणिते च पुरूरवसीति निर्गता वाणी । २ तथा उपेक्षान्न । महेन्द्रेण पुनरनुगृहीता । ३ येन मम त्वया स दिग्सन न तो ऽन्य स्थानं भविष्टव्यम् । उपाध्यायस्य सवनान्तः शापः । पुरन्दरेण पुनल्लाज्जावनतमुखीमुर्व्वशीं प्रेक्ष्यैवं भणितम् यस्मिं बद्धभावोऽसि त्वं तस्य मे रणसहायस्य राजर्षेः प्रियं करणीयंम् । तस्मात्त्वं पुरूरवसं यथा काममुपतिष्ठस्व यावत्स परदृष्टसन्तानो भवति इति ।
यथा पुरा । ततश्च तत्रत्यपुरुषाः सत्वरम् इव ... निज०... मुनिवरस्य ... कृतमिव । द्वितीय । ० पुरुषोत्तम इति भणिति च पुरूरवसीति ० वाणी । प्रथम । किञ्च ० भवति ० इति । द्वितीय । एवं उपाध्यायेन ० ... । द्वितीय । येन मम त्व... तस्मात्त्वं सर्व... ० पुरन्दरस्य समासात् शापः पुरन्दरेण तु लज्जावनतमुखीमुर्व्वशीं प्रेक्ष्य ... ० यस्मिन् बद्धभावोऽसि त्वं तस्य