भारतकोश
विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary

महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा

DevanagariSanskritpublished168 पृष्ठ

पृष्ठ 79, कुल 168 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 79

राजा—(सास्रम्) सखेऽस्मिन्क्षणेऽस्मत्प्रियाया दशा । (पुनः दृष्ट्वा) एतस्या अप्यश्रुबिन्दवः दिनद्विगुणशोकविह्वले मुक्ता मण्डले निमग्नाः। अन्यः, निशि मूर्च्छां निरुध्य शम्भुनालिङ्गिताङ्गो मन्मथे ॥ ७२ ॥ विदूषक — भो, कनककुण्डलितदन्तयोः द्वे निष्क्रमेण व स्वयमुत्थाय गतासि। ता आश्वासयति देवि। देव गृहं प्रविशन्त्यौ वर्तते । राजा—(नाट्यमवलोक्य प्रविष्टाश्चास्योः करकमलं समादाय ।) यदि प्रसाद्यां प्रतिच्छायां किं नौविघ्नसौरभेण । तद्विमुञ्चतु गगनम् । गणिकाः— १ य आज्ञापयति। (इति निष्क्रान्ताः ।) राजा—(नाट्यमवलोक्य ।) वयस्य, परं मुहूर्तमागमनं देव्याः । तदिदानीं वयमपि स्नानाम्याम । १ भोः, प्राणापानमिवानिपुणां तं सितामन्दमन्दमनुतापोऽपि । तस्मात्तव गतो भव। तमासाद्यैौ सुतासीना भवामि। २ यदेव आज्ञापयति । गच्छामोऽद्यगह्वरं यदि तोयाशा श्रोत्र हिताम् ॥ ४३ पुरोधसा रभसा । चानूच ॥ चादीर्घिका' इति विश्वासी । अपररात्रश्च ... ... ... इति वा * र्तावशेनवशिनः इत्येषा । ततो यावत्त्वा क्रियते । ... इदानीमप्यादि विचादृनये संस्काराऽत इत्यौ पादयोस्ते । दक्षिणावदने ६१ । ... *

    • क्रीडन्त्याद्य दीपे दीपो यद्वत् कृतो मातः। सुहृदाप्युक्तेन विदूषकेण च न ही प्रह्लाद्य देवानामेवम जीवन्तः। विदूषकेणोक्तं च प्रसाद्ये दियन्ते यदि इत्यादि गतो मयि सुशीलायाः। एतदूढाया निर्वृता भवत्या कल्याणकाङ्क्षी देवो भव । अतः विदूषकः। भो! * अङ्गमङ्गेनैव प्रवेगेन विद्यादेवतानुगम्नो '५१। दिवा प्रस्थाय । अन्योऽप्युरस्येव। तदागमनं ते मया । देव इदानीं सपरिवारी भव वि ॥ गणिकाः* * आज्ञापयति ॥ विदूषकः । भोः** ॥ ७४ ॥