भारतकोश
विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary

महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा

DevanagariSanskritpublished168 पृष्ठ

पृष्ठ 84, कुल 168 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 84

तृतीयोग्ङ्कः । ७१ विदूषकः — आम । भो, अहंपि जदा सिद्घरिणी रसाल अ ण लद्धे तदा तं एव्व चिंतयन्तो आसादेमि मुहम् । राजा—संपद्यत इदं भवत । विदूषकः —तुवं पि तं अइरेण पाविहिसि । राजा—सखे, एव मन्ये । चित्रलेखा—सुणु असंतुट्टे । विदूषकः —कँह विअ । राजा— इदं तया रथक्षोभादङ्गेनाङ्गं निपीडितम् । एकं धृति शरीरेऽस्मिञ्शेषमङ्गं मुधो भर ॥ ११ ॥ उर्वशी—किं दाणीं अवरं विलम्बिस्सम् । (सहसोपगम्य।) हला चित्तलेहे, अग्गदो वि गए दिट्ठीए उदासीणो महाराओ । १ आम । भो, अहमपि यदा शिखरिणीं रसालं च न लभे तदा तदेव चिन्तयन्नासादयामि सुखम् । २ त्वमपि तामचिरेण प्राप्स्यसि । ३ शृणु असन्तुष्टे । ४ कथमिव । ५ किमिदानीमपरं विलम्बिष्ये । सखि चित्रलेखे, अग्रतोऽपि मम स्थिताया उदासीनो महाराजः । त्तं रथं वल ल्लोपलब्धम् । इत इत्यस्मिन् राजनि । शंङ्का त निर्दिशम् ॥ विदू षकः । भयेत्यानुगृह्य स्मरसे वा । भो अहमपि यदा शिखरिणीम् । एला त्वक्कर्पूरादिमरिचमिश्रितं दुग्धेन सह याचितं सितासंगतं दधि शिखरिणी त्युच्यते । दध्युत्तरेणपूर्वोक्तद्रव्यमिश्रितं पक्वकदलीफलान्तं क्षीरोऽपि लप्स्य साध्यं । रसालं च न लभे । रसाल्माम्रविशेषरसम् । तदा तदेव चिन्तयन्नासा दयामि सुखम् ॥ विदूषकः । त्वमपि तामचिरेण प्राप्स्यसि ॥ चित्रलेखा । शृणु असंतुष्ट ॥ विदूषकः । कथमिव ॥ इदं तयेति । रथस्य क्षोभादुच्चनीच प्रदेशादापातात् । एकमेवाङ्गमस्मिञ्छरीरे धृति कुतूहलम् ॥ ११ ॥ उर्वशी । किमि दानीमपरं विलम्बिष्ये । सखि चित्रलेखे अग्रतोऽपि मम स्थिताया उदासीनो