भारतकोश
विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

विक्रमोर्वशीयम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

Vikramorvashiyam of Kalidasa with Hindi Commentary

महाकवि कालिदास / पं. विश्वनाथ शास्त्री द्वारा

DevanagariSanskritpublished168 पृष्ठ

पृष्ठ 96, कुल 168 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 96

तृतीयोऽङ्कः । ८३ संरम्भरूक्षमिव सुन्दरि यत्प्रदाक्षी- स्त्वत्संगमेन मम तत्तदिवानुनीतम् ॥ २० ॥ उर्वशी — १अवराद्धाम्हि चिरआरिणा महाराअस्स । राजा—सुन्दरि, मा मैवम् । यदेवोपनतं दुःखात्सुखं तद्रसवत्तरम् । निर्वाणाय तरुच्छाया तप्तस्य हि विशेषतः ॥ २१ ॥ विदूषक — २भोदि, सेविदा पदोसरमणीआ चन्दवादा । ता समओ णु दे गेहप्पवेसस्स । राजा—तेन हि सख्या मार्गमादेशय । विदूषक — ३इदो इदो भोदी । (इति परिक्रामति ।) राजा—सुन्दरि, इयमिदानीं मे प्रार्थना । उर्वशी— ४कीरिसी सा । १ अपराद्धास्मि चिररात्राय महाराजस्य । २ भवति, सेविताः प्रदोषरमणीयाश्चन्द्रपादाः । तत्समयः खलु ते गेहप्रवेशस्य । ३ इत इतो भवती । ४ कीदृशी सा । रोषणदण्डम् । अनुनीतं कृतसान्त्वनमिव ॥ २० ॥ उर्वशी । अपराद्धास्मि चिर- कालिकं महाराजस्य ॥ यद्येति । यदेव सुखं दुःखात्पीडोत्तरमुपनतं प्राप्तं तद् रसवत्तरं स्वादुतरं भवति । रसो रागे तथा वीर्ये तिक्तादौ पारदे द्रवे । रेतस्यास्वा- दने हेम्नि निर्यासेऽमृतरत्नयोः ॥ इति वैजयन्ती । दिवस । तरुच्छायानिर्वाणस्य सुखाय । तप्तस्य विशेषतोऽधिकसुखदत्यर्थः । निर्वाणं निर्वृतौ मोक्षे इति त्रि- काण्डी ॥ २१॥ विदूषकः । भवति सेविताः प्रदोषरमणीयाश्चन्द्रपादाः । तत्स- मयः खलु ते गेहप्रवेशस्य ॥ विदूषकः । इत इतो भवती ॥ उर्वशी । की-